Sarga 29

Verse 1

एतत्तु वचनं श्रुत्वा सीता रामस्य दुःखिता।प्रसक्ताश्रुमुखी मन्दमिदं वचनमब्रवीत्।।।।

Al oír las palabras de Rāma, Sītā, afligida, con el rostro bañado de lágrimas incesantes, pronunció suavemente estas palabras con voz tenue.

Verse 2

ये त्वया कीर्तिता दोषा वने वस्तव्यतां प्रति।गुणानित्येव तान्विद्धि तव स्नेहपुरस्कृतान्।।।।

Las penurias que has descrito acerca de morar en el bosque, tenlas por virtudes, pues se soportan poniendo tu amor al frente.

Verse 3

मृगा स्सिंहा गजाश्चैव शार्दूला श्शरभास्तथा।पक्षिण स्सृमराश्चैव ये चान्ये वनचारिणः।।।।अदृष्टपूर्वरूपत्वात्सर्वे ते तव राघव।रूपं दृष्ट्वाऽपसर्पेयुर्भये सर्वे हि बिभ्यति।।।।

Ciervos, leones, elefantes, tigres, sharabhas, aves y otras criaturas del bosque; al no haber visto nunca tu forma, oh Raghava, huirán al verte, pues todos los seres temen ante el peligro.

Verse 4

मृगा स्सिंहा गजाश्चैव शार्दूला श्शरभास्तथा। पक्षिण स्सृमराश्चैव ये चान्ये वनचारिणः।।2.29.3।।अदृष्टपूर्वरूपत्वात्सर्वे ते तव राघव। रूपं दृष्ट्वाऽपसर्पेयुर्भये सर्वे हि बिभ्यति।।2.29.4।।

Ciervos, leones, elefantes, tigres, sharabhas, aves y otras criaturas del bosque; al no haber visto nunca tu forma, oh Raghava, huirán al verte, pues todos los seres temen ante el peligro.

Verse 5

त्वया च सह गन्तव्यं मया गुरुजनाज्ञया।त्वद्वियोगेन मे राम त्यक्तव्यमिह जीवितम्।।।।

Por mandato de los mayores, debo ir contigo. Si me separo de ti, oh Rama, tendré que abandonar mi vida aquí mismo.

Verse 6

न हि मां त्वत्समीपस्थामपि शक्नोतिराघव।सुराणामीश्वर श्शक्रः प्रधर्षयितुमोजसा।।।।

Pues, oh Raghava, cuando estoy cerca de ti, ni siquiera Shakra, el señor de los dioses, puede dañarme con todo su poder.

Verse 7

पतिहीना तु या नारी न सा शक्ष्यति जीवितुम्।काममेवं विधं राम त्वया मम निदर्शितम्।।।।

Una mujer sin su esposo no puede vivir verdaderamente. Esta misma verdad, oh Rama, me la has mostrado claramente.

Verse 8

अथ चापि महाप्राज्ञ ब्राह्मणानां मया श्रुतम्।पुरा पितृगृहे सत्यं वस्तव्यं किल मे वने।।।।

Además, oh gran sabio, escuché una vez en casa de mi padre, de boca de los brahmanes, una predicción verdadera: que ciertamente tendría que morar en el bosque.

Verse 9

लक्षणिभ्यो द्विजातिभ्य श्शृत्वाऽहं वचनं पुरा।वनवासकृतोत्साहा नित्यमेव महाबल।।।।

Oh poderoso, desde antiguo, al oír las palabras de los dos veces nacidos, intérpretes de los signos de la mano, quedé para siempre colmado de resolución para la vida en el bosque.

Verse 10

आदेशो वनवासस्य प्राप्तव्य स्स मया किल।सा त्वया सह तत्राहं यास्यामि प्रिय नान्यथा।।।।

Oh amado, también yo he de recibir sin duda este mandato de morar en el bosque; y allí, contigo, iré: no hay otro camino.

Verse 11

कृतादेशा भविष्यामि गमिष्यामि सह त्वया।कालश्चायं समुत्पन्न स्सत्यवाग्भवतु द्विजः।।।।

Cumpliré el mandato; partiré contigo. Ha llegado el tiempo señalado: que el brahmán que lo predijo sea hallado veraz en sus palabras.

Verse 12

वनवासेऽभिजानामि दुःखानि बहुथा किल।प्राप्यन्ते नियतं वीर पुरुषैरकृतात्मभिः।।।।

Oh héroe, bien sé que la vida en el bosque trae muchas clases de penalidades; pero tales sufrimientos, sin duda, recaen sobre los hombres que no han dominado su propio ser.

Verse 13

कन्यया च पितुर्गेहे वनवास श्शृतो मया।भिक्षिण्या स्साधुवृत्ताया मम मातुरिहाग्रतः।।।।

Aun siendo doncella en la casa de mi padre, oí hablar de esta morada en el bosque, narrada por una virtuosa mendicante, en presencia de mi madre.

Verse 14

प्रसादितश्च वै पूर्वं त्वं मे बहुतिथं प्रभो।गमनं वनवासस्य काङ्क्षितं हि सह त्वया।।।।

Oh señor, ya antaño me concediste tu gracia por largo tiempo, cuando yo te lo suplicaba; pues en verdad anhelaba ir contigo al destierro del bosque.

Verse 15

कृतक्षणाऽहं भद्रं ते गमनं प्रति राघव।वनवासस्य शूरस्य चर्या हि मम रोचते।।।।

Oh Rāghava, he ido contando los días para esta partida; que el bien sea contigo. Pues la senda de la vida en el bosque de mi valiente amado, en verdad, me complace compartirla.

Verse 16

शुद्धात्मन्प्रेमभावाध्दि भविष्यामि विकल्मषा।भर्तारमनुगच्छन्ती भर्ता हि मम दैवतम्।।।।

Oh de alma pura, al seguir a mi esposo con amor quedaré sin mancha; pues mi esposo es para mí una deidad digna de veneración.

Verse 17

प्रेत्यभावे हि कल्याण स्सङ्गमो मे सह त्वया।श्रुतिर्हि श्रूयते पुण्या ब्राह्मणानां यशस्विनाम्।।।।इहलोके च पितृभिर्या स्त्री यस्य महामते।अद्भिर्दत्ता स्वधर्मेण प्रेत्यभावेऽपि तस्य सा।।।।

Oh noble de corazón, mi unión contigo es auspiciosa aun después de la muerte. Pues se oye una santa enseñanza védica, recitada por brahmanes ilustres: la mujer que sus padres entregan, conforme a su dharma y con la ofrenda ritual de agua, pertenece a ese mismo esposo incluso más allá de la muerte.

Verse 18

प्रेत्यभावे हि कल्याण स्सङ्गमो मे सह त्वया। श्रुतिर्हि श्रूयते पुण्या ब्राह्मणानां यशस्विनाम्।।2.29.17।।इहलोके च पितृभिर्या स्त्री यस्य महामते। अद्भिर्दत्ता स्वधर्मेण प्रेत्यभावेऽपि तस्य सा।।2.29.18।।

Y en este mismo mundo, oh magnánimo, la mujer que los padres entregan a un hombre—según el dharma establecido, con el don ritual de agua—le pertenece incluso después de la muerte.

Verse 19

एवमस्मात्स्वकां नारीं सुवृत्तां हि पतिव्रताम्।नाभिरोचयसे नेतुं त्वं मां केनेह हेतुना।।।।

¿Por qué, entonces, no consientes en llevarme de aquí—tu propia esposa, de buena conducta y fiel a su marido? ¿Qué motivo puede haber ahora para ello?

Verse 20

भक्तां पतिव्रतां दीनां मां समां सुखदुःखयोः।नेतुमर्हसि काकुत्स्थ समान सुखदुःखिनीम्।।।।

Oh Kakutstha, debes llevarme contigo, devota y fiel, que comparto por igual tu dicha y tu adversidad en la alegría y el dolor.

Verse 21

ययदि मां दुःखितामेवं वनं नेतुं न चेच्छसि।विषमग्निं जलं वाऽहमास्थास्ये मृत्युकारणात्।।।।

Si no deseas llevarme al bosque en mi angustia, buscaré la muerte mediante veneno, fuego o agua.

Verse 22

एवं बहुविधं तं सा याचते गमनं प्रति।नानुमेने महाबाहुस्तां नेतुं विजनं वनम्।।।।

Aunque ella le suplicó de muchas maneras ir, el de poderosos brazos no consintió en llevarla al bosque solitario.

Verse 23

एवमुक्ता तु सा चिन्तां मैथिली समुपागता।स्नापयन्तीव गामुष्णैरश्रुभिर्नयनच्युतैः।।।।

Al oír esto, Maithili cayó en la angustia, bañando la tierra con lágrimas calientes que brotaban de sus ojos.

Verse 24

चिन्तयन्तीं तथा तां तु निवर्तयितुमात्मवान्।ताम्रोष्ठीं स तदा सीतां काकुत्स्थो बह्वसान्त्वयत्।।।।

Al verla así afligida, el sosegado Kakutstha consoló a Sita, la de labios cobrizos, tratando de disuadirla.