Adhyaya 24

Verse 1

सूत उवाच । हतं श्रुत्वा दितिः पुत्रं सुबलं बलमेव च । रुदितं करुणं कृत्वा हा हा कष्टं भृशं मम

Sūta dijo: Al oír que sus hijos Subala y Bala habían sido muertos, Diti prorrumpió en llanto lastimero, clamando: «¡Ay, ay! ¡Qué amarga es mi suerte!»

Verse 2

एवं सुकरुणं कृत्वा बहुकालं तपस्विनी । सा गता कश्यपं कांतं तमुवाच यशस्विनी

Así, manteniendo por largo tiempo una honda compasión, la asceta fue a su amado Kaśyapa; y aquella ilustre le habló.

Verse 3

तव पुत्रो महापाप इंद्रः सुरगणेश्वरः । सागरोपगतं दृष्ट्वा बलं मे ब्रह्मलक्षणम्

Tu hijo—Indra, señor de las huestes de los devas—es un gran pecador. Al ver que mi poder, con esplendor propio de Brahman, entraba en el océano, reaccionó en consecuencia.

Verse 4

वज्रेण घातयामास संध्यामास्यंतमेव हि । एवं श्रुत्वा ततः क्रुद्धो मरीचितनयस्तदा

En verdad, lo hirió con el vajra precisamente en el crepúsculo. Al oír esto, el hijo de Marīci se enfureció entonces.

Verse 5

क्रोधेन महताविष्टः प्रजज्वालेव वह्निना । अवलुंच्य जटामेकां शुच्यग्नौ स द्विजोत्तमः

Vencido por una ira vehemente, ardió como si el fuego lo consumiera; y aquel excelso brahmán, arrancando un solo mechón de su cabellera enmarañada, lo arrojó al puro fuego del sacrificio.

Verse 6

इंद्रस्यैव वधार्थाय पुत्रमुत्पादयाम्यहम् । तस्मात्कुंडात्समुत्पन्नो हुताशनमुखादपि

«Sólo para dar muerte a Indra engendraré un hijo. De ese foso de fuego surgirá—sí, incluso de la misma boca del dios del Fuego.»

Verse 7

कृष्णांजनचयोपेतः पिंगाक्षो भीषणाकृतिः । दंष्ट्राकरालवक्त्रांतो जगतां भयदायकः

Untado con una masa de negro colirio, de ojos leonados y de forma espantosa; con la boca aterradora por colmillos salientes, se volvió causa de temor para los mundos.

Verse 8

महाचर्वरिको घोरः खड्गचर्मधरस्तथा । सर्वांगतेजसा दीप्तो महामेघोपमो बली

El pavoroso Mahācarvarika, portando espada y escudo, resplandecía con fulgor en todos sus miembros—poderoso, semejante a una gran nube de tormenta.

Verse 9

उवाच कश्यपं विप्रमादेशो मम दीयताम् । कस्मादुत्पादितो विप्र भवता कारणं वद

Dijo al brahmán Kaśyapa: «Concédeme tu mandato, tu instrucción. Oh brahmán, ¿por qué motivo me has hecho nacer? Dime la causa.»

Verse 10

तमहं साधयिष्यामि प्रसादात्तव सुव्रत । कश्यप उवाच । अस्या मनोरथं पुत्र पूरयस्व ममैव हि

«Lo cumpliré por tu gracia benevolente, oh tú de excelentes votos». Dijo Kaśyapa: «Hijo mío, colma su anhelo; en verdad, por mi causa».

Verse 11

अदित्यास्त्वं महाप्राज्ञ जहि इंद्रं दुरात्मकम् । निहते देवराजे हि ऐंद्रं पदं प्रभुंक्ष्व च

Oh sapientísimo, tú eres de los Ādityas: mata a Indra, ese de alma perversa. Pues, muerto el rey de los devas, goza también del soberano puesto de Indra.

Verse 12

एवं तेन समादिष्टः कश्यपेन महात्मना । वृत्रस्तु उद्यमं चक्रे तस्येंद्रस्य वधाय च

Así, instruido por el magnánimo Kaśyapa, Vṛtra se dispuso y emprendió los preparativos para dar muerte también a Indra.

Verse 13

धनुर्वेदस्य चाभ्यासं स चक्रे पौरुषान्वितः । बलं वीर्यं तथा क्षात्रं तेजो धैर्यसमन्वितम्

Dotado de varonil pujanza, se entregó a la práctica de la ciencia del arco; poseía fuerza y vigor, espíritu guerrero, resplandor y firme valentía.

Verse 14

दृष्ट्वा हि तस्य दैत्यस्य सहस्राक्षो भयातुरः । उपायं चिंतितं तस्य वृत्रस्यापि दुरात्मनः

Al ver a aquel daitya, Sahasrākṣa (Indra) se turbó de miedo, y comenzó a idear un medio contra Vṛtra, el de alma perversa.

Verse 15

वधार्थं देवदेवेन समाहूय महामुनीन् । सप्तर्षीन्प्रेषयामास वृत्रं दैत्येश्वरं प्रति

Para dar muerte a Vṛtra, el Señor de los dioses convocó a los grandes sabios y envió a los Siete Ṛṣis hacia Vṛtra, soberano de los Daityas.

Verse 16

भवंतस्तत्र गच्छंतु यत्र वृत्रः स तिष्ठति । संधिं कुर्वंतु वै तेन सार्द्धं मम मुनीश्वराः

«Id todos allí, al lugar donde se halla Vṛtra; y vosotros, venerables sabios míos, haced en verdad una tregua con él.»

Verse 17

एवं तेन समादिष्टा मुनयः सप्त ते तदा । वृत्रासुरं ततः प्रोचुः सहस्राक्ष प्रचालिताः

Así instruidos por él, aquellos siete sabios se dirigieron entonces a Vṛtrāsura y le hablaron, impulsados por Sahasrākṣa (Indra).

Verse 18

सख्यं कर्तुं प्रयच्छेत्स क्रियतां दैत्यसत्तम । ऋषयः सप्ततत्त्वज्ञा ऊचुर्वृत्रं महाबलम्

«Que se ofrezca la amistad; que se realice, oh el mejor de los Daityas.» Así hablaron a Vṛtra, el poderoso, los siete ṛṣis, conocedores de la verdad.

Verse 19

सहस्राक्षो महाप्राज्ञो भवता सह सत्तम । मैत्रमिच्छति वै कर्तुं तत्कथं न करोषि किम्

Oh el mejor, el de mil ojos y suprema sabiduría (Indra) desea de veras entablar amistad contigo; ¿por qué, entonces, no lo haces?

Verse 20

अर्धमैंद्रं पदं वीर सत्वं भुंक्ष्व सुखेन वै । वर्तंत्वर्द्धेन इंद्रस्तु असुरा देवतास्तथा

Oh héroe, goza con sosiego de esta porción, la mitad del rango de Indra. Que Indra subsista con la otra mitad; así también los Asuras y los Devas.

Verse 21

सुखं वर्तंतु ते सर्वे वैरं चैव विसृज्य वै । वृत्र उवाच । यदि सत्येन देवेंद्रो मैत्रमिच्छति सत्तमः

«Que todos viváis en dicha, dejando de veras la enemistad.» Dijo Vṛtra: «Si Indra, señor de los dioses, el mejor de los hombres, desea en verdad amistad con veracidad…»

Verse 22

सत्यमाश्रित्य चैवाहं करिष्ये नात्र संशयः । छद्म चैवं पुरस्कृत्य इंद्रो द्रोहं समाचरेत्

Apoyándome en la verdad, ciertamente lo haré; no hay duda de ello. Pero Indra, tomando el disfraz como pretexto, procedió a cometer traición.

Verse 23

तदा किं क्रियते विप्रा इत्यर्थे प्रत्ययं हि किम् । ऋषयस्त्विंद्रमाचख्युरित्यर्थं प्रत्ययं वद

«Oh brāhmaṇas, ¿qué debe hacerse entonces?»—aquí la partícula ‘kim’ expresa el sentido pretendido como interrogativo. Y puesto que los sabios se refirieron a Indra, explica también el sentido pretendido de esa expresión.

Verse 24

इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां भूमिखंडे वृत्र । वंचनंनाम चतुर्विंशोऽध्यायः

Así concluye el capítulo vigésimo cuarto, llamado «El Engaño de Vṛtra», en el Bhūmi-khaṇḍa del venerable Padma Purāṇa, dentro de la compilación de cincuenta y cinco mil versos.

Verse 25

ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्लिप्येहं नात्र संशयः । छद्म चैवं पुरस्कृत्य इंद्रो द्रोहं समाचरेत्

«Ciertamente quedaré manchado aquí por pecados como el brahma-hatyā, el asesinato de un brāhmaṇa; de ello no hay duda. Así, poniendo por delante un pretexto como velo, Indra procedería a cometer traición.»

Verse 26

ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्लिप्येहं नात्र संशयः । इत्युवाच महाप्राज्ञ त्वामेवं स पुरंदरः

«Estoy manchado aquí por pecados como el brahma-hatyā, la muerte de un brāhmaṇa; de ello no hay duda.» Así habló Purandara (Indra) contigo de este modo, oh sapientísimo.

Verse 27

एतेन प्रत्ययेनापि सख्यं कुरु महामते । वृत्र उवाच । भवतां शिष्टमार्गेण सत्येनानेन तस्य च

«Aun con esta garantía, oh magnánimo, establece amistad.» Dijo Vṛtra: «Por vuestra conducta veraz, siguiendo la senda de los nobles, y también por esta veracidad suya…»

Verse 28

मैत्रमेवं करिष्यामि तेन सार्द्धं द्विजोत्तमाः । वृत्रमिंद्रस्यसंस्थानं नीतं ब्राह्मणपुङ्गवैः

«Así, estableceré amistad con él, oh el mejor de los dos veces nacidos.» Vṛtra, par de Indra en poder y rango, fue conducido por eminentes brāhmaṇas.

Verse 29

इन्द्रस्तमागतं दृष्ट्वा वृत्रं मित्रार्थमुद्यतः । सिंहासनात्समुत्थाय अर्घमादाय सत्वरः

Al ver llegar a Vṛtra, Indra, deseoso de amistad, se levantó presto de su trono y, sin demora, tomó el arghya, la ofrenda de honor.

Verse 30

ददौ तस्मै स धर्मात्मा वृत्राय द्विजसत्तम । अर्धं भुंक्ष्व महाप्राज्ञ ऐंद्रमेतन्महत्पदम्

Oh el mejor de los dos veces nacidos, aquel de alma justa se lo dio a Vṛtra, diciendo: «Oh gran sabio, goza de la mitad de esto: este poderoso rango soberano, semejante al de Indra».

Verse 31

वर्तितव्यं सुखेनापि आवाभ्यां दैत्यसत्तम । एवं विश्वासयन्दैत्यं वृत्र मैत्रेण वै तदा

«Oh el mejor de los Daityas, también nosotros dos debemos vivir con sosiego». Así, entonces, Vṛtra—por medio de la amistad—seguía tranquilizando y ganándose al Daitya.

Verse 32

गतेषु तेषु विप्रेषु स्वस्थानं द्विजसत्तम । छिद्रं पश्यति दुष्टात्मा वृत्रस्यापि सदैव हि

Cuando aquellos brāhmaṇas se hubieron marchado, oh el mejor de los dos veces nacidos, el de mente perversa seguía buscando una falta: en verdad, siempre acechaba una abertura incluso contra Vṛtra.

Verse 33

सावधानत्वमिंद्रोपि दिवारात्रौ प्रचिंतयेत् । तस्यच्छिद्रं न पश्येत वृत्रस्यापि महात्मनः

Aun Indra debe reflexionar sin cesar, día y noche, sobre la necesidad de la vigilancia; pues no vería falta alguna—ninguna abertura—en el magnánimo Vṛtra.

Verse 34

उपायं चिंतयामास तस्यैव वधहेतवे । रंभा संप्रेषिता तेन मोहयस्व महासुरम्

Ideó un ardid con el único fin de darle muerte; y por él fue enviada Rambhā con la orden: «Engaña al gran asura».

Verse 35

येनकेनाप्युपायेन यथा हत्वा लभे सुखम् । तथा कुरुष्व कल्याणि संमोहाय सुरद्विषः

Por cualquier medio, de modo que—una vez muerto él—yo alcance la dicha: hazlo así, oh bienaventurada, para el extravío de los enemigos de los dioses.

Verse 36

वनं पुण्यं महादिव्यं पुण्यपादपसेवितम् । बहुवृक्षफलोपेतं मृगपक्षिसमाकुलम्

Un bosque sagrado—grande y maravilloso—frecuentado por árboles santos; provisto de frutos de innumerables árboles, y colmado de ciervos y bandadas de aves.

Verse 37

विमानमंदिरैर्दिव्यैः सर्वत्र परिशोभितम् । दिव्यगंधर्वसंगीतं भ्रमराकुलितं सदा

Por doquier estaba adornado con palacios aéreos divinos y mansiones espléndidas; resonaba con música celestial de los Gandharvas y siempre estaba colmado de enjambres de abejas.

Verse 38

कोकिलानां रुतैः पुण्यैः सर्वत्र मधुरायतैः । शिखिसारंगनादैश्च सर्वत्र सुसमाकुलम्

Por todas partes se llenaba de los auspiciosos cantos de los cucos, dulcemente resonantes en todas direcciones; y por doquier bullía con los clamores de pavos reales y ciervos.

Verse 39

दिव्यैस्तु चंदनैर्वृक्षैः सर्वत्र समलंकृतम् । वापीकुंडतडागैश्च जलपूर्णैर्मनोहरैः

Estaba adornado por doquier con árboles celestiales de sándalo, y con encantadores pozos escalonados, estanques y lagos, todos colmados de agua.

Verse 40

कमलैः शतपत्रैश्च पुष्पितैः समलंकृतम् । देवगंधर्वसंसिद्धैश्चारणैश्चैव किन्नरैः

Estaba bellamente engalanado con lotos en flor y flores de cien pétalos, y rebosaba de divinos Gandharvas, Siddhas, Cāraṇas y Kinnaras.

Verse 41

मुनिभिः शुशुभे दिव्यैर्दिव्योद्यानवरेण च । अप्सरोगणसंकीर्णं नानाकौतुकमंगलैः

Resplandecía con los divinos munis y con un excelso jardín celestial; estaba colmado de huestes de apsarās y adornado con múltiples festejos y ritos auspiciosos.

Verse 42

हेमप्रासादसंबाधं दंडच्छत्रैश्च चामरैः । कलशैश्च पताकाभिः सर्वत्रसमलंकृतम्

Estaba atestado de palacios de oro, y por doquier hermosamente adornado con bastones y parasoles, con abanicos de cola de yak, con kalaśas y con estandartes.

Verse 43

वेदध्वनिसमाकीर्णं गीतध्वनिसमाकुलम् । एवं नंदनमासाद्य सा रंभा चारुहासिनी

Estaba colmado del resonante sonido de la recitación védica y agitado por la música del canto; así, al llegar a Nandana, Rambhā, la de hermosa sonrisa, entró allí.

Verse 44

अप्सरोभिः समं तत्र क्रीडत्येवं विलासिनी । सूत उवाच । एकदा तु स वृत्रो वै कालाकृष्टो गतो वनम्

Allí, junto con las apsarās, la dama juguetona y graciosa se recreaba así. Dijo Sūta: Una vez, aquel Vṛtra—arrastrado por el Tiempo—se internó en el bosque.

Verse 45

कतिभिर्दानवैः सार्द्धं मुदया परया युतः । अलक्ष्ये भ्रमते पार्श्वं तस्यैव च महात्मनः

Acompañado de unos pocos Dānavas y colmado de supremo gozo, vagaba—sin ser visto—moviéndose en torno al mismo costado de aquel magnánimo.

Verse 46

देवराजोपि विप्रेंद्रश्छिद्रान्वेषी द्विषां किल । स हि वृत्रो महाप्राज्ञो विश्वस्तः सर्वकर्मसु

Oh el mejor de los brahmanes, se dice que aun el rey de los dioses busca las faltas de sus enemigos; pero Vṛtra, en verdad, era sumamente sabio y digno de confianza en toda empresa.

Verse 47

इंद्रं मित्रं परं जानन्भयं चक्रे न तस्य सः । भ्रममाणो वनं पश्येत्सर्वत्र परमं शुभम्

Sabiendo que Indra era un amigo supremo, no dio lugar al temor. Aun vagando por el bosque, contemplaba por doquier la más alta auspiciosidad.

Verse 48

सुरम्यं कौतुकवनं वनितागणसंकुलम् । चंदनस्यापि वृक्षस्य छायां शीतां सुपुण्यदाम्

Era un deleitoso bosque de recreo, colmado de grupos de mujeres; y también estaba la fresca sombra de los árboles de sándalo, sumamente auspiciosa y dadora de mérito.

Verse 49

समाश्रित्य विशालाक्षी रंभा तत्र प्रदीव्यति । सखीभिस्तु महाभागा दोलारूढा यशस्विनी

Allí, la de grandes ojos Rambhā, habiendo tomado refugio allí, resplandece; la ilustre y afortunada, de renombre, está sentada en un columpio, acompañada por sus amigas.

Verse 50

गायते सुस्वरं गीतं सर्वविश्वप्रमोहनम् । तत्र वृत्रः समायातः कामाकुलितमानसः

Se cantaba un canto de dulce melodía, que hechizaba al mundo entero. Allí llegó Vṛtra, con la mente turbada y sobrecogida por el deseo.

Verse 51

दोलारूढां समालोक्य रंभां चारुसुलोचनाम्

Al ver a Rambhā, la hermosa de grandes ojos, sentada en un columpio,