Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Kāśī-māhātmya: Avimukta Gaṅgā and the Pañcanada Tīrtha

तुलितोऽधिकतां प्राप्तो बिंदुः पांचनदस्तु सः । पंचकूर्चेन पीतेन यात्र शुद्धिरुदाहृता ॥ २८ ॥

tulito'dhikatāṃ prāpto biṃduḥ pāṃcanadastu saḥ | paṃcakūrcena pītena yātra śuddhirudāhṛtā || 28 ||

Al compararse, se declara que una sola gota supera incluso a la Pañcanadā; y se dice que, bebiendo el Pañcakūrcha, se obtiene la purificación necesaria para emprender un viaje.

तुलितःweighed / compared
तुलितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुल् (धातु) → तुलित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
अधिकताम्superiority / greater-ness
अधिकताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअधिकता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
प्राप्तःhaving attained
प्राप्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बिन्दुःa drop
बिन्दुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबिन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
पाञ्चनदःof Pañcanada (five rivers)
पाञ्चनदः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपाञ्चनद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of बिन्दुः)
तुbut / indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
सःthat / he (that one)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पञ्चकूर्चेनwith the five tufts/bundles (pañcakūrca)
पञ्चकूर्चेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपञ्च + कूर्च (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समास: द्विगु (पञ्च कूर्चाः)
पीतेनdrunk / having been drunk
पीतेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootपा (धातु) → पीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of पञ्चकूर्चेन / implied ‘जलम्’)
यात्रwhere
यात्र:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक (locative adverb)
शुद्धिःpurification
शुद्धिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उदाहृताis declared / is stated
उदाहृता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + आ + हृ (धातु) → उदाहृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle, क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘कथिता/उक्ता’

Narada (teaching within the Uttara-Bhaga tirtha/ritual context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

P
Pañcanada
P
Pañcakūrcha

FAQs

The verse elevates even a single sanctifying ‘drop’ (bindu) associated with sacred tirtha context and prescribes Pañcakūrcha as a recognized means of shuddhi, emphasizing inner and outer purity as the foundation for pilgrimage merit.

In the tirtha framework of the Narada Purana, purification before yatra supports steady worship and remembrance; ritual shuddhi is presented as a practical aid so the pilgrim can approach sacred places and acts of devotion with reverence and discipline.

It reflects Kalpa (ritual procedure) and Dharmaśāstra-style shauca rules: specifying a purificatory substance (Pañcakūrcha) and its application (drinking) to qualify one for yātrā, i.e., ritual readiness for travel/pilgrimage.