Previous Verse
Next Verse

Shloka 98

Pūjādi-kathana — Gaṅgā Vratas, Tenfold Worship, Stotra, and Mokṣa on the Riverbank

अनशनं गृहीत्वा यो गंगातीरे मृतो नरः । सत्यमेव परं लोकमाप्नोति पितृभिः सह ॥ ९८ ॥

anaśanaṃ gṛhītvā yo gaṃgātīre mṛto naraḥ | satyameva paraṃ lokamāpnoti pitṛbhiḥ saha || 98 ||

Cualquier hombre que emprenda el ayuno hasta la muerte y muera en la ribera del Gaṅgā alcanza, en verdad, el supremo mundo de Satya, junto con sus antepasados.

अनशनम्fasting
अनशनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअनशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
गृहीत्वाhaving undertaken
गृहीत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्तः (Gerund/Absolutive); पूर्वक्रिया (having done)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
गङ्गा-तीरेon the bank of the Ganga
गङ्गा-तीरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + तीर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: गङ्गायाः तीरम्); नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
मृतःdead, having died
मृतः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्तः (Past participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘नरः’ इत्यस्य विशेषणम्
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सत्यम्true
सत्यम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘परं लोकम्’ इत्यस्य विशेषणरूपेण (adjectival use)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
परम्supreme
परम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘लोकम्’ इत्यस्य विशेषणम्
लोकम्world, realm
लोकम्:
Karma (कर्म/Object/Goal)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आप्नोतिattains
आप्नोति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
पितृभिःwith the ancestors
पितृभिः:
Sahakaraka (सहकारक/Accompaniment)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (सहकारक/With)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसाहचर्य-बोधक-अव्ययम् (postposition/adverb: with)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Rasa: {"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"karuna","emotional_journey":"A stark, compassionate acknowledgment of mortality through fasting unto death resolves into consoling assurance: reunion and uplift with the pitṛs in Satyaloka."}

G
Ganga
P
Pitrs
S
Satyaloka

FAQs

It proclaims the Gaṅgā’s extraordinary salvific power: dying at her bank while observing an austere vow (anaśana) leads to attainment of Satyaloka, and the merit extends to one’s forefathers.

Though framed as a tirtha-mahātmya, the act implies surrender and sacred resolve—placing one’s end of life at a holy river revered in Vaiṣṇava-Purāṇic tradition, where faith and vow become vehicles of spiritual ascent.

Ritual discipline (kalpa-oriented practice) is implied: undertaking a vrata (anaśana) at a tirtha with the intention of merit for oneself and the Pitṛs, aligning pilgrimage and vow with dharmic procedure.