Śuka’s Origin, Mastery of Śāstra, and Testing at Janaka’s Court

Verse 1

नारद उवाच । अनूचानप्रसंगेन वेदांगान्यखिलानि च । श्रुतानि त्वन्मुखांभोजात्समासव्यासयोगतः ॥ १ ॥

Dijo Nārada: En el curso del estudio disciplinado, he escuchado de tu boca de loto todos los Vedāṅga en su totalidad, enseñados tanto en forma breve como en exposición detallada.

Verse 2

शुकोत्पत्तिं समाचक्ष्व विस्तरेण महामते । सनंदन उवाच । मेरुश्रृङ्गे किल पुरा कर्णिकारवनायते ॥ २ ॥

«Oh gran sabio, explícame con detalle el origen de Śuka». Sanandana dijo: «En tiempos antiguos, en la cumbre del monte Meru, había un bosque de árboles karṇikāra».

Verse 3

विजहार महोदेवो भौमैभूतगणैवृतः । शैलराजसुता चैव देवी तत्राभवत्पुरा ॥ ३ ॥

Allí Mahādeva se recreaba, rodeado por las huestes de seres terrenales; y en tiempos antiguos también estaba allí la Diosa, hija del Señor de las montañas.

Verse 4

तत्र दिव्यं तपस्तेपे कृष्णद्वैपायनः प्रभुः । योगेनात्मानमाविश्य योगधर्मपरायणः ॥ ४ ॥

Allí el venerable Kṛṣṇa-Dvaipāyana (Vyāsa) realizó una austeridad sublime; entrando en su propio Ser mediante el yoga, permaneció enteramente dedicado a la disciplina y al dharma del yoga.

Verse 5

धारयन्स तपस्तेपे पुत्रार्थं सुनिसंत्तमः । अग्नेर्भूमेस्तथा वायोरंतरिक्षस्य चाभितः ॥ ५ ॥

Sosteniendo su voto con firmeza, aquel varón excelso practicó austeridades para obtener un hijo—propiciando a Agni (fuego), a Bhūmi (tierra), a Vāyu (viento) y a la región de Antarikṣa (el espacio intermedio) por todos los lados.

Verse 6

वीर्येण संमतः पुत्रो मम भूयादिति स्म ह । संकल्पेनाथ सोऽनेन दुष्प्रापमकगृतात्मभिः ॥ ६ ॥

«Que yo tenga un hijo aprobado por su valor»,—así declaró. Y por ese mismo saṅkalpa (resolución sagrada) alcanzó lo que es difícil de obtener para quienes no han disciplinado su ser.

Verse 7

वरयामास देवेशमास्थितस्तप उत्तमम् । अतिष्टन्मारुताहारः शतं किल समाः प्रभुः ॥ ७ ॥

Habiendo emprendido la más alta austeridad (tapas), buscó al Señor de los dioses. Viviendo sólo del aire como sustento, se dice que aquel poderoso permaneció así durante cien años completos.

Verse 8

आराधयन्महादेवं बहुरूपमुमापतिम् । तत्र ब्रह्मर्षयश्चैव सर्वे देवर्षयस्तथा ॥ ८ ॥

Adoraron a Mahādeva—señor de Umā—que se manifiesta en múltiples formas; y allí estaban también todos los Brahmarṣis, así como todos los Devarṣis.

Verse 9

लोकपालाश्च साध्याश्च वसुभिश्चाष्टभिः सह । आदित्याश्चैव रुद्राश्च दिवाकरनिशाकरौ ॥ ९ ॥

Estaban los Lokapālas, guardianes de los mundos, y los Sādhyas, junto con los ocho Vasus; asimismo los Ādityas y los Rudras, y también el Sol y la Luna.

Verse 10

विश्वा वसुश्च गंधर्वः सिद्धाश्चाप्सरासांगणाः । तत्र रुद्रो महादेवः कर्णिकारमयीं शुभाम् ॥ १० ॥

Estaban los Viśvas, los Vasus, los Gandharvas, los Siddhas y huestes de Apsarases. Allí, Rudra—Mahādeva—resplandecía con una forma auspiciosa como hecha de flores de karṇikāra.

Verse 11

धारयानः स्रजं भाति शारदीव निशाकरः । तस्निन् दिव्ये वने रम्ये देवदेवर्षिसंकुले ॥ ११ ॥

Llevando una guirnalda, resplandecía como la luna del otoño. En aquel bosque divino y deleitoso, colmado de devas y de rishis celestiales, apareció radiante.

Verse 12

आस्थितः परमं योगं व्यासः पुत्रार्थमुद्यतः । न चास्य हीयते वर्णो न ग्लानिरुपजायते ॥ १२ ॥

Vyāsa, deseoso de obtener un hijo, emprendió la suprema disciplina del Yoga. En él no menguó el resplandor del cuerpo, ni surgió fatiga alguna.

Verse 13

त्रयाणामपिलोकानां तदद्भुतमिवाभवत् । जटाश्च तेजसा तस्य वैश्वानरशिखोपमाः ॥ १३ ॥

A los tres mundos les pareció un prodigio. Y sus mechones enmarañados (jaṭā), por la fuerza de su fulgor, se veían como las llamas ardientes del fuego cósmico Vaiśvānara.

Verse 14

प्रज्वलंत्यः स्म दृश्यंते युक्तस्यामिततेजसः । एवं विधेन तपसा तस्य भक्त्या च नारद ॥ १४ ॥

En torno a aquel disciplinado, de esplendor inconmensurable, se ven en verdad fulgores como llamas. Así, oh Nārada, por tal austeridad (tapas) y por la bhakti hacia Él, nace este brillo divino.

Verse 15

महेश्वरः प्रसन्नात्मा चकार मनसा मतिम् । उवाच चैनं भगवांस्त्र्यंबकः प्रहसन्निव ॥ १५ ॥

Maheshvara, con el corazón sereno, formó en su mente una resolución. Y el Bienaventurado Tryambaka le habló, como si sonriera.

Verse 16

यथा ह्यग्नियथा वायुर्यथा भूमिर्यथा जलम् । यथा खे च तथा शुद्धो भविष्यति सुतस्तंव ॥ १६ ॥

Como el fuego es puro, como el viento, como la tierra, como el agua—y también como el cielo—así mismo tu hijo llegará a ser puro.

Verse 17

तद्भावभागी तद्बुद्धिस्तदात्मा तदुपाश्रयः । तेजसा तस्य लोकांस्त्रीन्यशः प्राप्स्यति केवलम् ॥ १७ ॥

Participando de Su mismo estado—con la mente fija en Él, el ser identificado con Él y refugiándose sólo en Él—por el poder del resplandor del Señor alcanza los tres mundos y una gloria indivisa.

Verse 18

एवं लब्ध्वा वरं देवो व्यासः सत्यवतीसुतः । अरणिं त्वथ संगृह्य ममंथाग्निचिकीर्षया ॥ १८ ॥

Así, tras obtener la gracia, el divino Vyāsa, hijo de Satyavatī, reunió los araṇis (palos de fuego) y los frotó, deseoso de encender el fuego sagrado.

Verse 19

अथ रूपं परं विप्र बिभ्रतीं स्वेन तेजसा । घृताचीं नामाप्सरसं ददर्श भगवान्नृषिः ॥ १९ ॥

Entonces, oh brāhmaṇa, el bienaventurado sabio contempló a la apsaras llamada Ghṛtācī, portadora de una belleza suprema y resplandeciente con su propia luz.

Verse 20

स तामप्सरसं दृष्ट्वा सहसा काममोहितः । अभवद्भगवान्व्यासो वने तस्मिन्मुनीश्वर ॥ २० ॥

Al ver a aquella apsaras, de pronto el venerable Vyāsa, en ese bosque, quedó dominado y confundido por el deseo, oh señor entre los sabios.

Verse 21

सा तु कृत्वा तदा व्यासं कामसंविग्नमानसम् । शुकीभूया महारम्या घृताची समुपागमत् ॥ २१ ॥

Entonces ella, tras agitar la mente de Vyāsa con el deseo, se transformó en una hembra de loro de gran hermosura; y la sumamente encantadora apsará Ghṛtācī se le acercó.

Verse 22

स तामप्सरसं दृष्ट्वा रूपेणान्येनसंवृताम् । स्मरराजेनानुगतः सर्वगात्रातिगेन ह ॥ २२ ॥

Al ver a aquella apsará, oculta bajo otra forma, fue perseguido por el rey del deseo, Kāma (Smara), que con rapidez invadió todos sus miembros.

Verse 23

स तु महता निगृह्णन् हृच्छयं मुनिः । न शशाक नियंतुं तं व्यासः प्रविसृतं मनः ॥ २३ ॥

Pero el sabio, aun reprimiendo con gran fuerza el impulso del corazón, no pudo dominarlo: Vyāsa no logró refrenar aquella mente que se había desbordado y vagaba hacia afuera.

Verse 24

भावित्वाञ्चैव भाव्यस्य घृताच्या वपुषा । हृतम् यत्नान्नियच्छतश्चापि मुने एतञ्चिकीर्षया ॥ २४ ॥

Oh sabio, aun cuando uno se esfuerza por contener la mente con la intención de realizar esta práctica espiritual, la mente—que proyecta lo que aún ha de venir—es arrastrada por la forma seductora de Ghṛtācī, dulce como ghṛta, es decir, el placer de los sentidos.

Verse 25

अरण्यामेव सहसा तस्य शुक्रमवापतत् । शुक्रे निर्मथ्यमानेऽस्यां शुको जज्ञे महातपाः ॥ २५ ॥

De pronto, allí mismo en el bosque, cayó su semen. Cuando ese semen fue como batido en aquel mismo lugar, nació el gran asceta Śuka, de inmensa austeridad.

Verse 26

परमर्षिर्महायोगी अरणीगर्भसंभवः । यथैव हि समिद्धोऽग्निर्भाति हव्यमुपात्तवान् ॥ २६ ॥

Aquel supremo vidente, el gran yogui—nacido del seno del araṇi, el taladro de fuego—resplandece, así como el fuego bien avivado fulge cuando ha recibido el havya, la oblación del sacrificio.

Verse 27

तथा रूपः शुको जज्ञे प्रज्वलन्निव तेजसा । बिभ्रञ्चित्रं च विप्रेंद्र रूपवर्णमनुत्तमम् ॥ २७ ॥

En esa misma forma nació Śuka—como si ardiera con tejas, con fulgor; y, oh el mejor de los brāhmanes, llevaba una belleza y un color de cuerpo maravillosos, sin igual.

Verse 28

तं गंगां सरितां श्रेष्ठां मेरुपृष्ठे स्वरूपिणीम् । अभ्येत्य स्नापयामास वारिणा स्वेन नारद ॥ २८ ॥

Nārada se acercó a Gaṅgā—la más excelsa de los ríos—manifestada en su propia forma sobre la espalda del monte Meru, y la bañó con su propia agua.

Verse 29

कृष्णाजिनं चांतरिक्षाच्छुकार्थे भुव्यवापतत् । जगीयंत च गंधर्वा ननृतुञ्चाप्सरोगणाः ॥ २९ ॥

Y para Śuka cayó del cielo a la tierra una kṛṣṇājina, piel de antílope negro. Los Gandharvas comenzaron a cantar, y las huestes de Apsaras danzaron.

Verse 30

देवदुन्दुभयश्चैव प्रावाद्यंत महास्वनाः । विश्वावसुश्च गंधर्वस्तथा तुंबुरुनारदौ ॥ ३० ॥

Y los devadundubhi, los timbales divinos, resonaron con gran estruendo. El Gandharva Viśvāvasu, así como Tumburu y también Nārada, iniciaron la música celeste y la alabanza.

Verse 31

हाहाहूहूश्च गंधर्वौ तुष्टुवुः शुकसंभवम् । तत्र शक्रपुरोगाश्च लोकपालाः समागताः ॥ ३१ ॥

Los dos gandharvas, Hāhā y Hūhū, alabaron a Śuka, hijo de Vyāsa; y allí mismo se congregaron los guardianes de los mundos, encabezados por Śakra (Indra).

Verse 32

देवा देवर्षथयश्चटैव तथा ब्रह्मर्षयोऽपि च । दिव्यानि सर्वपुष्पाणि प्रववर्ष च मारुतः ॥ ३२ ॥

Los devas, los devarṣis y también los brahmarṣis estuvieron presentes; entonces Māruta, el dios del Viento, hizo llover toda clase de flores celestiales.

Verse 33

जंगमं स्थावरं चैव प्रहृष्टमभवज्जगत् । तं महात्मा स्वयं प्रीत्या देव्या सह महाद्युतिः ॥ ३३ ॥

El mundo entero—lo móvil y lo inmóvil—se colmó de júbilo. Aquel Mahātmā de gran resplandor, por afecto, se acercó y lo honró junto con la Devī.

Verse 34

जातमात्रं मुनेः पुत्रं विधिनोपानयत्तदा । तस्य देवेश्वरः शक्तो दिव्यमद्भुतदर्शनम् ॥ ३४ ॥

En ese mismo momento, el hijo del muni—aunque recién nacido—fue investido debidamente con el rito de upanayana. Y el Señor de los dioses, plenamente capaz, le concedió una visión divina y maravillosa.

Verse 35

ददौ कमंडलुं प्रीत्या देवा वासांसि चाभितः । हंसाश्च शतपत्राश्च सारसाश्च सहस्रशः ॥ ३५ ॥

Con el corazón complacido, le entregó amorosamente un kamaṇḍalu (vasija de agua); y los dioses alrededor ofrecieron vestiduras. Y por millares acudieron cisnes, aves śatapatra y sārasas (grullas).

Verse 36

प्रदक्षिणमवर्तंत शुकाश्चाषाश्च नारद । आरणे यस्तदा दिव्यं प्राप्य जन्म महामुनिः ॥ ३६ ॥

Oh Nārada, los loros y las minas comenzaron a circunvalar hacia la derecha con reverencia; y el gran sabio—habiendo entonces alcanzado un nacimiento divino en el bosque—se manifestó allí.

Verse 37

तत्रैवोवास मेधावी व्रतचारी समाहितः । उत्पन्नमात्रं तं वेदाः सरहस्याः ससंग्रहाः ॥ ३७ ॥

Allí mismo moró—sabio, observante de votos y con la mente plenamente recogida. Y apenas hubo nacido, los Vedas—con sus secretos interiores y sus compendios—se le manifestaron.

Verse 38

उपतस्थुर्मुनिश्रेष्टं यथास्य पितरं तथा । बृहस्पतिं स वव्रे च वेदवेदांगभाष्यवित् ॥ ३८ ॥

Lo atendieron, a ese excelso de los munis, tal como atenderían a su propio padre. Y él, conocedor de las enseñanzas comentadas del Veda y de los Vedāṅgas, eligió a Bṛhaspati como preceptor.

Verse 39

उपाध्यायं द्विजश्रेष्ट धर्ममेवानुचिंतयन् । सोऽधीत्य वेदानखिलान्सरहस्यान्ससंग्रहान् ॥ ३९ ॥

Oh el mejor de los dos veces nacidos, honrando a su maestro y meditando sólo en el Dharma, estudió todos los Vedas—con sus enseñanzas esotéricas y sus compendios—por completo.

Verse 40

इतिहासं च कार्त्स्न्येन वेदशास्त्राणि चाभितः । गुरवे दक्षिणां दत्त्वा समावृत्तो महामुनिः ॥ ४० ॥

Habiendo dominado por completo el Itihāsa y las śāstras védicas en todos sus aspectos, el gran sabio, tras entregar al maestro la dakṣiṇā, regresó como quien ha concluido su discipulado.

Verse 41

उग्रं तपः समारेभे ब्रह्मचारी समाहिताः । देवतानामृषीणां च बाल्येऽपि सुमहातपाः ॥ ४१ ॥

Como brahmacārin disciplinado, firme en la concentración recogida, emprendió una austeridad terrible; y aun en la niñez llegó a ser un gran asceta, venerado entre los devas y los ṛṣis.

Verse 42

संमत्रणीयो जन्यश्च ज्ञानेन तपसा तथा । न त्वस्य रमते बुद्धिराश्रमेषु मुनीश्वर ॥ ४२ ॥

Es digno de consejo y de noble linaje, dotado también de conocimiento y de austeridad; sin embargo, oh señor de los sabios, su mente no halla deleite en las disciplinas de los āśramas, los órdenes de vida.

Verse 43

त्रिषु गार्हस्थ्यमूलेषु मोक्षधर्मानुदर्शिनः । स मोक्षमनुचिंत्यैव शुकः पितरमभ्यगात् ॥ ४३ ॥

Tras observar las disciplinas de liberación, enraizadas en los tres fundamentos de la vida de hogar, Śuka—contemplando sólo el mokṣa—se dirigió a su padre.

Verse 44

प्राहाभिवाद्य च तदा श्रेयोऽर्थी विनयान्वितः । मोक्षधर्मेषु कुशलो भगवान् प्रब्रवीतु मे ॥ ४४ ॥

Entonces, tras inclinarse con reverencia, el buscador del sumo bien, adornado de humildad, dijo: «Oh Bienaventurado, diestro en el mokṣa-dharma, por favor instrúyeme».

Verse 45

यथैव मनसः शांतिः परमा संभवेन्मुने । श्रृत्वा पुत्रस्य वचनं परमर्षिरुवाच तम् ॥ ४५ ॥

«Oh sabio, ¿cómo puede surgir la paz suprema de la mente?»—al oír las palabras de su hijo, el gran ṛṣi le respondió.

Verse 46

अधीष्व मोक्षशास्त्रं वै धर्मांश्च विविधानपि । पितुर्निदेशाज्जग्राह शुको ब्रह्मविदां वरः ॥ ४६ ॥

«Estudia, en verdad, la śāstra de la liberación (mokṣa) y también las diversas formas del dharma». Por mandato de su padre, Śuka—el más excelso entre los conocedores de Brahman—aceptó y emprendió esa enseñanza.

Verse 47

योगशास्त्रं च निखिलं कापिलं चैव नारद । शतं ब्राह्म्या श्रिया युक्तं ब्रह्मतुल्यपराक्रमम् ॥ ४७ ॥

Oh Nārada, (él enseñó) por completo la ciencia del Yoga y también la doctrina de Kapila (Sāṅkhya): cien (tratados/enseñanzas), colmados de esplendor bráhmico y de un poder comparable al mismo Brahman.

Verse 48

मेने पुत्रं यथा व्यासो मोक्षशास्त्रविशारदम् । उवाच गच्छेति तदा जनकं मिथिलेश्वरम् ॥ ४८ ॥

Así como Vyāsa lo consideraba como a un hijo, y reconociéndolo como versado en las escrituras de la liberación, entonces le dijo: «Ve a Janaka, señor de Mithilā».

Verse 49

स ते वक्ष्यति मोक्षार्थं निखिलेन नराधिपः । पितुर्नियोगादगमज्जनकं मेथखिलं नृपम् ॥ ४९ ॥

Aquel rey te explicará por completo el medio para alcanzar la liberación. Por mandato de su padre, fue a ver al rey Janaka de Mithilā.

Verse 50

प्रष्टुं धर्मस्य निष्टां वै मोक्षस्य च परायणम् । उक्तश्च मानुषेण त्वं तथा गच्छेत्यविस्मितः ॥ ५० ॥

Deseando preguntar por la firme consumación del Dharma y por el supremo refugio que es la Mokṣa, fuiste exhortado por un hombre: «Ve». Y, sin asombro, procediste conforme a ello, diciendo: «Así sea—vayamos».

Verse 51

न प्रभावेण गंतव्यमंतरिक्षचरेण वै । आर्जवेनैव गंतव्यं न सुखाय क्षणात्त्वया ॥ ५१ ॥

No avances por mera ostentación de poder, como si caminaras por el cielo; avanza sólo con rectitud. No abandones la integridad por un placer de un instante.

Verse 52

न द्रष्टव्या विशेषा हि विशेषा हि प्रसंगिनः । अहंकारो न कर्तव्यो याज्ये तस्मिन्नराधिपे ॥ ५२ ॥

No busques ni exijas privilegios especiales, pues tales distinciones sólo engendran enredos. No asumas ego cuando ese rey sea el yajamāna, el patrono del rito al que se sirve.

Verse 53

स्थातव्यं वसथे तस्य स ते छेत्स्यति संशयम् । स धर्मकुशलो राजा मोक्षशास्त्रविशारदः ॥ ५३ ॥

Permanece en su morada; sin duda él cortará tu duda. Ese rey es diestro en el dharma y versado en las enseñanzas de la liberación (mokṣa).

Verse 54

यथा यथा च ते ब्रूयात्तत्कार्यमविशंकया । एवमुक्तः स धर्मात्मा जगाम मिथिलां मुनिः ॥ ५४ ॥

«Sea lo que sea que indiques, eso debe cumplirse sin vacilación.» Dicho así, el sabio de alma justa partió hacia Mithilā.

Verse 55

पभ्द्यां शक्तोंतरिक्षेण क्रांतुं भूमिं ससागराम् । सगिरीं श्चाप्यतिक्रम्य भारतं वर्षमासदत् ॥ ५५ ॥

Dotado del poder de recorrer la tierra por el cielo, cruzó el mundo ceñido por el océano—y también sus montañas—y llegó a la región de Bhārata-varṣa.

Verse 56

स देशान्विविधान्स्फीतानतिक्रम्य महामुनिः । विदेहान्वै समासाद्य जनकेन समागमत् ॥ ५६ ॥

Tras atravesar muchas regiones prósperas y diversas, el gran sabio llegó a la tierra de Videha y allí se encontró con el rey Janaka.

Verse 57

राजद्वारं समासाद्य द्वारपालैर्निवारितः । तस्थौ तत्र महायोगी क्षुत्पिपासादिवर्जितः ॥ ५७ ॥

Al llegar a la puerta del rey, los guardias le impidieron el paso. Con todo, aquel gran yogui permaneció allí de pie, libre de hambre, sed y semejantes.

Verse 58

आतपे ग्लानिरहितो ध्यानयुक्तश्च नारद । तेषां तु द्वारपालानामेकस्तत्र व्यवस्थितः ॥ ५८ ॥

Oh Nārada, aun bajo el ardor del sol permanecía sin fatiga, absorto en la meditación; y entre aquellos guardias, uno estaba allí apostado.

Verse 59

मध्यंगतमिवादित्यं दृष्ट्वा शुकमवस्थितम् । जूजयित्वा यथान्यायमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ५९ ॥

Al ver a Śuka allí de pie, como el sol del mediodía, lo honró según el debido rito, le rindió reverente salutación y permaneció con las manos juntas.

Verse 60

प्रावेशयत्ततः कक्षां द्वितीयां राजवेश्मनः । तत्रांतःपुरसंबद्धं महच्चैत्रग्थोपमम् ॥ ६० ॥

Entonces lo condujo a la segunda estancia del palacio real; allí había un vasto salón unido a los aposentos interiores, espléndido como el carro celeste de Caitra.

Verse 61

सुविभक्तजलाक्रीडं रम्यं पुष्पितपादपम् । दर्शयित्वासने स्थाप्य राजानं च व्यजिज्ञपत् ॥ ६१ ॥

Tras mostrarle un paraje encantador, dispuesto con juegos de agua bien ordenados y árboles en flor, lo sentó al rey en el trono y luego le habló con reverente respeto.

Verse 62

श्रुत्वा राजा शुकं प्राप्तं वारस्त्रीः स न्ययुंक्त च । सेवायै तस्य भावस्य ज्ञानाय मुनिसतम ॥ ६२ ॥

Al oír que Śuka había llegado, el rey también destinó a mujeres cortesanas para atenderle: para servirle, observar su disposición interior y comprender la mente de aquel supremo sabio.

Verse 63

तं चारुकेश्यः शुश्रेण्यस्तरुण्यः प्रियदर्शनाः । सूक्ष्मरक्तांबरधरास्तप्तकांचनभूषणाः ॥ ६३ ॥

A él le atendieron jóvenes de hermosa cabellera y noble crianza, gratas a la vista, vestidas con finas telas carmesí y adornadas con joyas de oro refulgente.

Verse 64

संलापालापकुशाला भावज्ञाः सर्वकोविदाः । परं पंचाशतस्तस्य पाद्यादीनि व्यकल्पयन् ॥ ६४ ॥

Diestras en conversación refinada y palabra elocuente, conocedoras del bhāva—la intención y el sentir interior—y versadas en toda arte, dispusieron para él más de cincuenta atenciones, comenzando por el pādya, el agua para lavar los pies, y otros honores de hospitalidad.

Verse 65

देश कालोपपन्नेन साध्वन्नेनाप्यतर्पयन् । तस्य भुक्तवतस्तात तास्ततः पुरकाननम् ॥ ६५ ॥

Ni siquiera con alimento sano, adecuado al lugar y a la estación, quedó satisfecho. Y después de haber comido, oh querido, aquellas mujeres se retiraron al bosque-jardín de la ciudad.

Verse 66

सुरम्यं दर्शयामासुरेकैकत्वेन नारद । क्रीडंत्यश्च हसंत्यश्च गायंत्यश्चैव ताः शुकम् ॥ ६६ ॥

Oh Nārada, aquellas doncellas mostraron al loro, una por una, una visión sumamente encantadora, mientras jugaban, reían y cantaban.

Verse 67

उदारसत्वं सत्वज्ञास्सर्वाः पर्य्यचरंस्तदा । आरणेयस्तु शुद्धात्मा जितक्रोधो जितेंद्रियः ॥ ६७ ॥

Entonces, todos los que conocían la naturaleza del sattva atendieron a aquel de ánimo noble. Y Āraṇeya, de alma pura, había vencido la ira y dominado sus sentidos.

Verse 68

ध्यानस्थ एव सततं न हृष्यति न कुप्यति । पादशौचं तु कृत्वा वै शुकः संध्यामुपास्य च ॥ ६८ ॥

Siempre establecido en la meditación, no se exalta ni se irrita. Tras lavar los pies en señal de pureza, Śuka también rinde culto a la Sandhyā (oración del crepúsculo).

Verse 69

निषसादासने पुण्ये तमेवार्थं व्यचिंतयत् । पूर्वरात्रे तु तत्रासौ भूत्वा ध्यानपरायणः ॥ ६९ ॥

Se sentó en un asiento sagrado y meditó únicamente en ese propósito. En la primera parte de la noche permaneció allí, entregado por completo a la contemplación.

Verse 70

मध्यरात्रे यथान्याय्यं निद्रामाहारयत्प्रभुः । ततः प्रातः समुत्थाय कृत्वा शौचमनंतरम् ॥ ७० ॥

A medianoche, el Señor tomó reposo de manera apropiada. Luego, al alba, se levantó y de inmediato realizó los ritos de purificación.

Verse 71

स्त्रीभिः परिवृत्तो धीमान्ध्यानमेवान्वपद्यत । अनेन विधिना तत्र तदहःशेषमप्युत ॥ ७१ ॥

Aunque estaba rodeado de mujeres, el sabio se acogió únicamente al dhyāna, la meditación; y por ese mismo método pasó allí también el resto de aquel día.

Verse 72

तां च रात्रिं नृपकुले वर्तयामास नारद ॥ ७२ ॥

Y Nārada pasó aquella noche en la casa real.