Adhyaya 62: The Fire-God Enters the Brahmin Youth; Varuthini’s Love-Sickness and Kali’s Disguise

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽथ ब्राह्मणवाक्यम् नामैकषष्टितमोऽध्यायः । द्विषष्टितमोऽध्यायः—६२ मार्कण्डेय उवाच । एवंतु वदतस्तस्य द्विजपुत्रस्य पावकः । गार्हपत्यः शरीरे तु सन्निधानमथाकरॊत् ॥

Dijo Mārkaṇḍeya: «Cuando él (el hijo del brahmán) habló así, el fuego sagrado—(en la forma) del Gārhapatya—estableció entonces su presencia dentro de su propio cuerpo.»

Verse 2

तेन चाधिष्ठितः सोऽथ प्रभामण्डलमध्यगः । व्यदीपयत तं देशं मूर्तिमानिव हव्यवाट् ॥

Imbuido/poseído por aquel fuego, se mantuvo entonces dentro de un círculo de resplandor e iluminó todo aquel lugar, como si el fuego mismo hubiera tomado cuerpo.

Verse 3

तस्यास्तु सुतरां तत्र तादृग्रूपे द्विजन्मनि । अनुरागोऽभवद्विप्रं पश्यन्त्या देवयोषितः ॥

Pero para aquella doncella celestial, al ver allí al joven brahmán en tal forma, surgió en ella una fuerte pasión/apego hacia él.

Verse 4

ततः सोऽधिष्ठितस्तेन हव्यवाहेन तत्क्षणात् । यथापूर्वं तथा गन्तुं प्रवृत्तो द्विजनन्दनः ॥

Entonces, el hijo del brahmán, poseído/fortalecido por aquel fuego (Agni), partió de inmediato para seguir adelante como antes.

Verse 5

जगाम च त्वरायुक्तस्तया देव्याः निरीक्षितः । आदृष्टिपातात्तन्वङ्ग्या निश्वासोत्कम्पिकन्धरम् ॥

Siguió apresuradamente; pero, al ser mirado por aquella doncella divina—por la caída de la mirada de la de miembros esbeltos—su garganta tembló entre suspiros.

Verse 6

ततः क्षणेनैव तदा निजगेहमवाप्य सः । यथाप्रोक्तं द्विजश्रेष्ठश्चकार सकलाः क्रियाः ॥

Luego, en un instante, llegó a su propia casa; y aquel excelente brahmán cumplió todos los ritos exactamente según lo prescrito.

Verse 7

अथ सा चारुसर्वाङ्गी तत्रासक्तात्ममानसा । निश्वासपरमा निन्ये दिनशेषं तथा निशाम् ॥

Entonces aquella doncella de hermosos miembros, con la mente y el corazón prendidos allí (en él), pasó el resto del día y también la noche, sobre todo, entre suspiros.

Verse 8

निश्वसन्त्यनवद्याङ्गी हाहेति रुदती मुहुः । मन्दभाग्येति चात्मानं निनिन्द मदिरेक्षणा ॥

Suspirando, aquella doncella de miembros sin tacha y ojos de gacela lloró una y otra vez clamando: «¡Ay de mí!», y se culpó a sí misma diciendo: «Soy desdichada».

Verse 9

न विहारे न चाहारे रमणीयॆ न वा वने । न कन्दरॆषु रम्यॆषु सा बबन्ध तदा रतिम् ॥

Entonces ya no halló deleite—ni en el esparcimiento, ni en la comida, ni en un bosque agradable, ni en cuevas encantadoras; su placer no podía fijarse en parte alguna.

Verse 10

चकार रममाणे च चक्रवाकयुगे स्पृहाम् । मुक्ता तेन वरारोहा निनिन्द निजयौवनम् ॥

Al ver a la pareja de aves cakravāka retozando juntas, la dama de caderas hermosas sintió anhelo; liberada de su contención por ese sentimiento, reprochó su propia juventud.

Verse 11

क्वागताहमिमं शैलं दुष्टदैवबलात्कृता । क्व च प्राप्तः स मे दृष्टेर्गोचरं तादृशो नरः ॥

¿Adónde he venido—hasta esta montaña—impulsada por la fuerza de un destino cruel? ¿Y adónde ha ido ahora aquel hombre tan noble, que entró en el alcance de mi mirada?

Verse 12

यद्यद्य स महाभागो न मे सङ्गमुपैष्यति । तत्कामाग्निरवश्यं मां क्षपयिष्यति दुःसहः ॥

Si ese noble varón no viene a unirse conmigo, entonces el fuego del deseo—intolerable—sin duda me consumirá.

Verse 13

रमणीयमभूद्यत्तत्पुंस्कोकिलनिनादितम् । तेन हीनन्तदेवैतद्दहतीवाद्य मामलम् ॥

Aquel paraje era encantador, resonante con los cantos del cuco macho; pero, privada de él, ese mismo encanto hoy me parece arder y quemarme intensamente.

Verse 14

मार्कण्डेय उवाच इथ्थं सा मदनाविष्टा जगाम मुनिसत्तम । ववृधे च तदा रागस्तस्यास्तस्मिन् प्रतिक्षणम् ॥

Dijo Mārkaṇḍeya: Así, oh el mejor de los sabios, ella continuó, poseída por el amor; y su pasión por él crecía a cada instante.

Verse 15

कलिर्नाम्ना तु गन्धर्वः सानुरागो निराकृतः । तया पूर्वमभूत्सोऽथ तदवस्थां ददर्श ताम् ॥

Entonces un Gandharva llamado Kali, a quien ella había rechazado antes aunque él la amaba, la vio en aquel estado.

Verse 16

स चिन्तयामास तदा किं न्वेषा गजगामिनी । निश्वासपवनम्लाना गिरावत्र वरूथिनी ॥

Luego pensó: «¿Por qué esta dama de andar de elefante, aquí en la montaña, está pálida y abatida por el viento de sus suspiros?»

Verse 17

मुनिशापकृता किंनु केनचित् किं विमानिता । वाष्पवारिपरिक्लिन्नमियं धत्ते यतो मुखम् ॥

«¿Ha sido herida por la maldición de un sabio, o alguien la ha ultrajado? Pues su rostro está empapado de agua de lágrimas.»

Verse 18

ततः स दध्यौ सुचिरं तमर्थं कौतुकात् कलिः । ज्ञातवांश्च प्रभावेण समाधेः स यथातथम् ॥

Entonces Kali, movido por la curiosidad, meditó largamente sobre aquel asunto; y por el poder del samādhi llegó a conocerlo tal como era en verdad.

Verse 19

पुनः स चिन्तयामास तद्विज्ञाय मुनेः कलिः । ममोपपादितं साधु भाग्यैरेतत्पुराकृतैः ॥

De nuevo reflexionó Kali, tras haberlo sabido (como si lo hubiera oído de un sabio): «Esto ha sido bien dispuesto para mí por las fortunas nacidas de actos realizados hace mucho tiempo.»

Verse 20

मयैषा सानुरागेण बहुशः प्रार्थिता सती । निराकृतवती सेयमद्य प्राप्या भविष्यति ॥

He suplicado repetidas veces, con afecto, a esta mujer virtuosa; aunque me rechazó, hoy será conquistada (alcanzada) por mí.

Verse 21

मानुषे सानुरागेयं तत्र तद्रूपधारिणि । रंस्यते मय्यसंदिग्धं किं कालेन करोमि तत् ॥

Cuando asuma allí esa forma humana, esta mujer—colmada de afecto—sin duda se deleitará conmigo. ¿Qué necesidad tengo de esperar al tiempo (de demorar)?

Verse 22

मार्कण्डेय उवाच आत्मप्रभावेण ततस्तस्य रूपं द्विजन्मनः । कृत्वा चचार यत्रास्ते निषण्णा सा वरूथिनी ॥

Dijo Mārkaṇḍeya: Entonces, por su propio poder, asumió la forma de aquel dos veces nacido y fue al lugar donde Varūthinī estaba sentada.

Verse 23

सा तं दृष्ट्वा वरारोहा किञ्चिदुत्फुल्ललोचना । समेत्य प्राह तन्वङ्गी प्रसीदेति पुनः पुनः ॥

Al verlo, aquella mujer de hermosas caderas, con los ojos levemente iluminados, se acercó y—de miembros esbeltos—dijo una y otra vez: «Sé propicio».

Verse 24

त्वया त्यक्ता न सन्देहः परित्यक्ष्यामि जीवितम् । तत्राधर्मः कष्टतरोः क्रियालोपो भविष्यति ॥

Si me abandonas—sin duda—renunciaré a mi vida. Entonces surgirá allí una injusticia más cruel, y los deberes rituales caerán en el descuido.

Verse 25

मया समेत्य रम्येऽस्मिन् महाकन्दरकन्दरे । मत्परित्राणजं धर्ममवश्यं प्रतिपत्स्यसे ॥

Venid conmigo a esta hermosa y gran gruta-caverna; con certeza emprenderéis un dharma nacido de mi protección, es decir, un deber y modo de vida fundado en mi amparo.

Verse 26

आयुषः सावशेषं मे नृणमस्ति महामते । निवृत्तस्तेन नूनं त्वं हृदयाह्लादकारकः ॥

Oh magnánimo, mientras mi vida permanezca, me queda una deuda con los hombres. Por eso, tú eres ciertamente quien engendra deleite en mi corazón, pues has vuelto mi determinación y mi retiro.

Verse 27

कलिरुवाच किं करोमि क्रियाहानिर्भवत्यत्र सतो मम । त्वमप्येवंविधं वाक्यं ब्रवीषि तनुमध्यमे ॥

Dijo Kālī: «¿Qué he de hacer? Aquí, para mí—que por lo demás soy justa—surge la pérdida de la acción correcta y de los ritos debidos. ¡Y tú también, oh de cintura esbelta, pronuncias tales palabras!»

Verse 28

तदहं सङ्कटं प्राप्तो यद्ब्रवीमि करोṣi तत् । यदि स्यात् सङ्गमो मेऽद्य भवत्याः सह नान्यथा ॥

Así he caído en la aflicción: haz lo que te digo. Que hoy haya unión para mí contigo—de otro modo, no hay desenlace aceptable.

Verse 29

वरूथिनी उवाच प्रसीद यद्ब्रवीṣi त्वं तत्करोमि न ते मृṣā । ब्रवीम्येतदनाशङ्कं यत्ते कार्यं मयाधुना ॥

Dijo Varūthinī: «Sé complacido; lo que dices, eso hago—no es falsedad. Te lo declaro sin vacilar: ¿qué es lo que debo hacer por ti ahora?»

Verse 30

कालिरुवाच नाद्य संभोगसमये द्रष्टव्योऽहं त्वया वने । निमीलिताक्ष्याः संसर्गस्तव सुभ्रु मया सह ॥

Dijo Kālī: «No hoy, en el momento de la unión en el bosque, debes mirarme. Oh de cejas hermosas, con los ojos cerrados tendrás unión carnal conmigo».

Verse 31

वरूथिन्युवाच एवं भवतु भद्रन्ते यथेच्छसि तथास्तु तत् । मया सर्वप्रकारं हि वशे स्थेयं तवाधुना ॥

Varūthinī dijo: «Así sea, oh noble; como tú lo deseas, así sea. En todo sentido, en verdad, desde ahora permaneceré bajo tu dominio».