Adhyaya 59: Cosmic Geography and Yuga-Order: Bhadrashva, Ketumala, and the Northern Kuru Region

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे कूर्मनिवेशो नामाष्टपञ्चाशोऽध्यायः । ऊनषष्टितमोऽध्यायः- ५९ । मार्कण्डेय उवाच । एवंतु भारतं वर्षं यथावत् कथितं मुने । कृतं त्रेता द्वापरञ्च तथाथिष्यम् चतुष्टयम् ॥

Así, en el Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa concluye el capítulo quincuagésimo octavo, llamado «Kūrma-niveśa». (Ahora comienza) el capítulo 59. Mārkaṇḍeya dijo: «Así, oh sabio, Bhārata-varṣa ha sido descrita correctamente; y las cuatro eras—Kṛta, Tretā, Dvāpara y asimismo Kali—han de entenderse (de este modo)».

Verse 2

अत्रैवैतद्युगानान्तु चातुर्वर्ण्योऽत्र वै द्विज । चत्वारि त्रीणि द्वे चैव तथैकञ्च शरच्छतम् ॥

En esta región, oh dos veces nacido, existe en verdad el orden social cuádruple. Y la duración de la vida aquí, según la sucesión de los yugas, es de cuatrocientos, trescientos, doscientos y cien años, respectivamente.

Verse 3

जीवन्त्यत्र नरा ब्रह्मन् ! कृतत्रेतादिके क्रमात् । देवकूटस्य पूर्वस्य शैलेन्द्रस्य महात्मनः ॥

Los hombres viven aquí, oh brahmán, conforme al orden que comienza con los yugas Kṛta y Tretā. Esta región se halla al oriente del gran señor de las montañas, Devakūṭa.

Verse 4

पूर्वेण यत् स्थितं वर्षं भद्राश्वं तन्निबोध मे । श्वेतपर्णश्च नीलश्च शैवालश्चाचलोत्तमः ॥

Entiende por mí que al oriente se halla el varṣa llamado Bhadrāśva. Allí están las excelsas montañas Śvetaparṇa, Nīla y Śaivāla.

Verse 5

कौरञ्जः पर्णशालाग्रः पञ्चैते तु कुलाचलाः । तेषां प्रसूतिरन्ये ये बहवः क्षुद्रपर्वताः ॥

Kaurañja y Parṇaśālāgra: éstos (junto con los ya nombrados) son los cinco principales kulācala, las “montañas de linaje”. De ellos nacen muchas otras colinas menores.

Verse 6

तैर्विशिष्टा जनपदा नानारूपाः सहस्रशः । ततः कुमुदसंकाशाः शुद्धसानुसुमङ्गलाः ॥

Por ellos se distinguen miles de provincias de muchas clases. Después vienen regiones semejantes a lotos blancos, con laderas puras y una belleza auspiciosa.

Verse 7

इत्येवमादयोऽन्येऽपि शतशोऽथ सहस्रशः । सीता शङ्खावती भद्रा चक्रावर्तादिकास्तथा ॥

Así también hay otros—por cientos y por miles—como Sītā, Śaṅkhāvatī, Bhadrā, y asimismo Cakrāvartā y otros más.

Verse 8

नद्योऽथ बह्व्यो विस्तीर्णाः शीततोयौघवाहिकाः । अत्र वर्षे नराः शङ्खशुद्धहेमसमप्रभाः ॥

Y muchos ríos caudalosos y anchos fluyen, llevando corrientes de aguas frescas. En este varṣa, los habitantes resplandecen como la concha, como el oro puro y semejantes.

Verse 9

दिव्यसङ्गमिनः पुण्या दशवर्षशतायुषः । मन्दोत्तमौ न तेषु स्तः सर्वे ते समदर्शनाः ॥

Se relacionan con lo divino, son meritorios y viven mil años. Entre ellos no hay extremos de ‘torpeza’ o de ‘excelencia’; todos son iguales en su visión.

Verse 10

तितिक्षादिभिरष्टाभैः प्रकृत्या ते गुणैर्युताः । तत्राप्यश्वशिरा देवश्चतुर्बाहुर्जनार्दनः ॥

Por naturaleza están dotados de ocho cualidades, comenzando por la paciencia. Y allí también (en esa región) está el dios Aśvaśiras: Janārdana de cuatro brazos.

Verse 11

शिरोहृदयमेड्ह्राङ्घ्रिहस्तैश्चाक्षित्रयान्वितः । तस्याप्यथैवं विषयाः विज्ञेया जगतः प्रभोः ॥

Dotado de cabeza, corazón, órgano de generación, pies y manos—y poseedor de tres ojos—de igual modo deben entenderse así los dominios de ese Señor del mundo.

Verse 12

केतुमालमतो वर्षं निबोध मम पश्चिमम् । विशालः कम्बलः कृष्णो जयन्तो हरिपर्वतः ॥

Aprende de mí acerca de la región occidental llamada Ketumāla-varṣa. Allí se hallan las montañas Viśāla, Kambala, Kṛṣṇa, Jayanta y Hari-parvata.

Verse 13

विशोको वर्धमानश्च सप्तैते कुलपर्वताः । अन्ये सहस्रशः शैला येषु लोकगणः स्थितः ॥

Viśoka y Vardhamāna—estos siete en conjunto—son las montañas de linaje (kulaparvatas). Hay además miles de otras montañas en las que habitan multitudes de seres.

Verse 14

मौलयस्ते महाकायाः शाकपोतकम्बकाः । अङ्गुलप्रमुखाश्चापि वसन्ति शतशो जनाः ॥

Allí habitan los Maulayas—pueblos de gran corpulencia—y también los Śāka, Potaka y Kambhaka. Asimismo, gentes como los Aṅgula-pramukhas viven allí por centenares.

Verse 15

ये पिबन्ति महानद्यो वङ्क्षुं श्यामां सकम्बलाम् । अमोघां कामिनीं श्यामां तथैवान्याः सहस्रशः ॥

Beben de los grandes ríos—Vaṅkṣu, Śyāmā, Sakambalā, Amoghā, Kāminī, Śyāmā—y asimismo de miles de otros ríos.

Verse 16

अत्राप्यायुḥ समं पूर्वैरत्रापि भगवान् हरिः । वराहरूपी पादास्यहृत्पृष्ठपार्श्वतस्तथा ॥

Aquí también la duración de la vida es la misma que en la región oriental. Aquí también está presente el Bienaventurado Hari (Bhagavān Hari) en la forma del Jabalí (Varāha), manifestado como pies, boca, corazón, espalda y costados.

Verse 17

त्रिनक्षत्रयुते देशे नक्षत्राणि शुभानि च । इत्येतत् केतुमालान्ते कथितं मुनिसत्तम ॥

En aquella tierra dotada de tres constelaciones, las estrellas son auspiciosas. Así, oh el mejor de los sabios, ha sido relatada la historia de Ketumāla.

Verse 18

अतः परं कुरून् वक्ष्ये निबोधेह ममोत्तरान् । तत्र वृक्षाः मधुफलाः नित्यपुष्पफलोपगाः ॥

A continuación describiré a los Kurus—comprended ahora mi región del norte. Allí, los árboles dan frutos dulces como la miel y están siempre colmados de flores y frutos.

Verse 19

वस्त्राणि च प्रसूयन्ते फलेष्वाभरणानि च । सर्वकामप्रदास्ते हि सर्वकामफलप्रदाः ॥

Allí se producen también las vestiduras, y aun los ornamentos (aparecen) en los frutos. En verdad, conceden todo lo deseado y otorgan el fruto de cada anhelo.

Verse 20

भूमिर्मणिमयी वायुः सुगन्धः सर्वदा सुखः । जायन्ते मानवास्तत्र देवलोकपरिच्युताः ॥

El suelo está hecho de joyas; el viento es fragante y siempre agradable. Allí nacen los seres humanos: aquellos que han caído del mundo de los dioses.

Verse 21

मिथुनानि प्रसूयन्ते समकालस्थितानि वै । अन्योन्यमनुरक्तानि चक्रवाकोपमानि च ॥

Las parejas nacen (allí), apareciendo al mismo tiempo; se son devotas mutuamente, como las aves cakravāka.

Verse 22

चतुर्दशसहस्राणि तेषां सार्धानि वै स्थितिः । चन्द्रकान्तश्च शैलेन्द्रः सूर्यकान्तस्तथापरः ॥

Su extensión es de catorce mil yojanas, y su altura es igual, y aún una mitad más. Allí está el rey de las montañas, Candrakānta, y asimismo otra (montaña) llamada Sūryakānta.

Verse 23

तस्मिन् कुलाचलौ वर्षे तन्मध्ये च महानदी । भद्रसोमा प्रयात्युर्व्यां पुण्यामलजलौघिनी ॥

En ese varṣa, entre aquellas montañas limítrofes, y en su mismo centro, fluye sobre la tierra un gran río—Bhadrasomā—que porta corrientes de agua sagrada y pura.

Verse 24

सहस्रशस्तथैवान्या नद्यो वर्षेऽपि चोत्तरे । तथान्याः क्षीरवाहिन्यो घृतवाहिन्य एव च ॥

Asimismo, en ese varṣa septentrional hay otros ríos por millares; y hay otros que llevan leche, y en verdad otros que llevan ghee.

Verse 25

दध्नो ह्रदास्तथा तत्र तथान्ये चानुपर्वताः । अमृतास्वादकल्पानि फलानि विविधानि च ॥

Allí también hay lagos de cuajada, y otras formaciones a lo largo de las montañas; y frutos de muchas clases, cuyo sabor es comparable al néctar (amṛta).

Verse 26

वनेषु तेषु वर्षेषु शतशोऽथ सहस्रशः । तत्रापि भगवान् विष्णुः प्राक्शिरा मत्स्यरूपवान् ॥

En los bosques de aquellas regiones, por centenares y por millares, allí también está presente el Bienaventurado Señor Viṣṇu—Prākśiras—que tiene la forma de un pez.

Verse 27

विभक्तो नवधा विप्र ! नक्षत्राणां त्रयं त्रयम् । दिशस्तथापि नवधा विभक्ता मुनिसत्तम ॥

Oh brāhmaṇa, el orden está dividido en nueve partes: los nakṣatras en grupos de tres y tres; del mismo modo, las direcciones también se dividen en nueve, oh el mejor de los sabios.

Verse 28

चन्द्रद्वीपः समुद्रे च भद्रद्वीपस्तथापरः । तत्रापि पुण्यो विख्यातः समुद्रान्तर्महामुने ॥

En el océano está Candradvīpa, y asimismo otra isla, Bhadradvīpa. Allí también, dentro del mar, es célebre un lugar tenido por sagrado, oh gran sabio.

Verse 29

इत्येतत् कथितं ब्रह्मन् ! कुरुवर्षं मयोत्तरम् । शृणु किंपुरुषादीनि वर्षाणि गदतो मम ॥

Así pues, oh brāhmaṇa, te he descrito Uttara-Kuruvarṣa. Ahora escucha, mientras hablo, de los varṣas que comienzan con Kiṃpuruṣa.