Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Adhyaya 53Rudrasarga and the Measure of the Manvantaras: Svayambhuva Manu, Priyavrata’s Line, and the Seven Dvipas

सावर्णिः पञ्च रौच्याश्च भौत्याश्चागामिनस्त्वमी ।

एतेषां विस्तरं भूयो मन्वन्तरपरिग्रहे ॥

sāvarṇiḥ pañca raucyāś ca bhautyāś cāgāminas tv amī | eteṣāṃ vistaraṃ bhūyo manvantaraparigrahe

Sāvarṇi, los cinco Raucyas y el Bhoutya: éstos son los Manus que aún han de venir. Su relato detallado se expondrá más adelante en el tratamiento de los Manvantaras.

सावर्णिःSāvarṇi (Manu)
सावर्णिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसावर्णि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषनाम (future Manu)
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् (indeclinable numeral)
रौच्याःRaucyas (Manus)
रौच्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरौच्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषनाम (Manus)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
भौत्याःBhautyas (Manus)
भौत्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभौत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषनाम (Manus)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
आगामिनःforthcoming/future
आगामिनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) → आगामिन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त/नामधातु-प्रत्ययान्त (आगामिन् = coming), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण (एते)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle)
अमीthese (those)
अमी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सर्वनाम
एतेषाम्of these
एतेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)
विस्तरम्detail/expansion
विस्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
भूयःfurther/more
भूयः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: again/further)
मन्वन्तर-परिग्रहेin the treatment/account of manvantaras
मन्वन्तर-परिग्रहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक) + परिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (मन्वन्तरस्य परिग्रहः = in the account/section on manvantaras)
Mārkaṇḍeya
Manvantara chronologyFuture cosmic cyclesTextual roadmap (promise of elaboration)

FAQs

The cosmos is portrayed as forward-moving with renewed stewardship; this supports hope and continuity—dharma is not exhausted but cyclically re-established.

Manvantara: projection of future Manus and an internal cross-reference to fuller manvantara catalogues.

Future Manus can be read as latent possibilities of order: the universe holds ‘unmanifest administrations’—structured potentials not yet unfolded.