Adhyāya 76: Kuṇḍina-praveśaḥ, Bhīmena satkāraḥ, Ṛtuparṇa-kṣamā, Aśvahṛdaya-pratyarpanam
Nala’s Reception and Reconciliation
परीक्षितो मे बहुशो बाहुको नलशड्कया । रूपे मे संशयस्त्वेक: स्वयमिच्छामि वेदितुम्,(और यह कहलाया--) “माँ! मेरे मनमें बाहुकके ही नलके होनेका संदेह था, जिसकी मैंने बार-बार परीक्षा करा ली है और सब लक्षण तो मिल गये हैं। केवल नलके रूपमें संदेह रह गया है। इस संदेहका निवारण करनेके लिये मैं स्वयं पता लगाना चाहती हूँ
parīkṣito me bahuśo bāhuko nalaśaṅkayā | rūpe me saṁśayas tv ekaḥ svayam icchāmi veditum ||
Dijo Bṛhadaśvā: “Madre, sospechando que Bāhuka es en verdad Nala, lo he puesto a prueba una y otra vez, y las señales han concordado. Pero queda una duda: su misma apariencia como Nala. Para disipar esa incertidumbre, deseo comprobarlo por mí misma.”
बृहदश्चव उवाच
The passage emphasizes careful discernment and commitment to truth: even when many signs align, one should resolve remaining doubts through direct, responsible verification rather than acting on uncertainty.
A speaker reports that Bāhuka has been repeatedly tested under the suspicion that he is actually Nala in disguise; most indications confirm it, but uncertainty about his true appearance remains, prompting a desire to confirm the truth personally.