Shloka 23
Damayantī’s Lament, Serpent-Seizure, Rescue by the Hunter, and the Curse
हयांस्तत्र विनिक्षिप्य सूतो रथवरं च तम् | इन्द्रसेनां च तां कन्यामिन्द्रसेनं च बालकम्,वहाँ पहुँचकर उसने घोड़ोंको, उस श्रेष्ठ रथ-को तथा उस बालिका इन्द्रसेनाको एवं राजकुमार इन्द्रसेनको वहीं रख दिया तथा राजा भीमसे विदा ले आर्तभावसे राजा नलकी दुर्दशाके लिये शोक करता हुआ घूमता-घामता अयोध्या नगरीमें चला गया
hayāṁs tatra vinikṣipya sūto rathavaraṁ ca tam | indrasenāṁ ca tāṁ kanyām indrasenaṁ ca bālakam ||
Llegado a aquel lugar, el auriga dejó allí los caballos, aquel excelente carro, a la doncella Indrasenā y al niño Indrasena. Luego, tras despedirse del rey Bhīmasena, siguió errante—con honda congoja por la desventura del rey Nala—y se encaminó a la ciudad de Ayodhyā. El episodio subraya la custodia responsable y el servicio leal: aun en la tristeza, se asegura primero la protección de los dependientes y se cumple el deber antes de partir.
बृहृदश्चव उवाच
Educational Q&A
Even in grief and crisis, one should act according to dharma: secure the welfare of those entrusted to one’s care, complete one’s responsibilities, and proceed without abandoning dependents.
The charioteer arrives at a destination, leaves the horses, the fine chariot, and the two children (Indrasenā and Indrasena) there, takes leave of King Bhīmasena, and then—lamenting King Nala’s plight—travels onward to Ayodhyā.