Shloka 3
सावित्री-यमसंवादः
Sāvitrī’s Dialogue with Yama and the Restoration of Satyavān
विललाप स राजेन्द्रस्तत्र कान्तामनुस्मरन् | कामबाणाभिसंतप्त: सौमित्रिस्तमथाब्रवीत्,अपनी प्राणवल्लभाका बारंबार स्मरण करके कामबाणसे संतप्त हुए-से महाराज श्रीराम विलाप करने लगे। उस समय सुमित्रानन्दन लक्ष्मणने उनसे कहा--
vilalāpa sa rājendras tatra kāntām anusmaran | kāmabāṇābhisaṃtaptaḥ saumitris tam athābravīt |
Allí, el rey Rāma, al recordar una y otra vez a su amada, comenzó a lamentarse como si lo abrasaran las flechas del deseo. Entonces Saumitrī (Lakṣmaṇa), hijo de Sumitrā, se dirigió a él—abriendo paso al consejo destinado a aquietar una mente herida por la pena y a recordar las exigencias de la conducta recta en medio de la separación.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse frames how intense attachment and separation can overwhelm even a great ruler, and it introduces the corrective role of wise counsel: grief must be acknowledged yet guided toward steadiness and dharma rather than helpless lamentation.
Rāma, repeatedly recalling his beloved, laments as if burned by Kāma’s arrows; at that moment Lakṣmaṇa (Saumitrī) begins to speak to him, preparing to counsel and redirect him.