Shloka 47
Indrajit’s Binding, Restoration by Viśalyā, and Counsel Restraining Rāvaṇa (Āraṇyaka Parva 273)
सृज्यते ब्रह्ममूर्तिस्तु रक्षते पौरुषी तनु: । रौद्रीभावेन शमयेत् तिसख््रो5वस्था: प्रजापते:,“ब्रह्माजीके रूपसे भगवान् सृष्टि करते हैं। परमपुरुष नारायणरूपसे इसकी रक्षा करते हैं तथा रुद्रस्वरूपसे सबका संहार करते हैं। इस प्रकार प्रजापालक भगवान्की ये तीन अवस्थाएँ हैं
sṛjyate brahmamūrtis tu rakṣate pauruṣī tanuḥ | raudrībhāvena śamayet tisro ’vasthāḥ prajāpateḥ ||
Bhīmasena dijo: «Como Brahmā en forma, el Señor hace brotar la creación; como la Persona Suprema (Nārāyaṇa) encarnada, la preserva; y, asumiendo el modo de Rudra, conduce todo a la cesación. Así se entiende que el Señor, gobernador de los seres, posee estas tres funciones: creación, preservación y disolución».
भीमसेन उवाच
Educational Q&A
The verse presents a functional theology: one supreme Lord is understood through three operative modes—creating as Brahmā, preserving as the Puruṣa (often identified with Nārāyaṇa/Viṣṇu), and dissolving as Rudra—thereby maintaining cosmic order.
Bhīma articulates a doctrinal explanation about the Lord’s governance of the world, describing how the same divine reality is spoken of in three roles corresponding to creation, protection, and dissolution.