Next Verse

Shloka 1

अध्याय २७०: प्रहस्त-वधः, धूम्राक्ष-हननं, कुम्भकर्ण-प्रबोधनम्

Chapter 270: Slaying of Prahasta; Defeat of Dhūmrākṣa; Awakening of Kumbhakarṇa

वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर भूमण्डलके श्रेष्ठतम धनुर्थर पाँचों कुन्तीकुमार सब दिशाओंमें घूम-फिरकर हिंसक पशुओं, वराहों और जंगली भैंसोंको मारकर पृथक्‌-पृथक्‌ विचरते हुए एक साथ हो गये

Vaiśampāyana uvāca—Janamejaya! tadanantaraṁ bhūmaṇḍalasya śreṣṭhatamāḥ dhanurdharāḥ pañca Kuntīkumārāḥ sarvadiśaṁ paribhramya hiṁsaka-paśūn varāhān vanyamahīṣāṁś ca hatvā pṛthak-pṛthag vicarantaḥ punar ekatra samāgatāḥ.

Vaiśampāyana dijo: «Oh Janamejaya, después de eso, los cinco hijos de Kuntī —los más excelsos arqueros de la tierra— vagaron en todas direcciones. Tras dar muerte a fieras peligrosas, jabalíes y búfalos salvajes, anduvieron separados por un tiempo y luego volvieron a reunirse.»

vaiśaṃpāyanaḥVaiśaṃpāyana
vaiśaṃpāyanaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootvaiśaṃpāyana
FormMasculine, Nominative, Singular
uvācasaid
uvāca:
TypeVerb
Rootvac
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
janamejayaO Janamejaya
janamejaya:
TypeNoun
Rootjanamejaya
FormMasculine, Vocative, Singular
tataḥthen/thereafter
tataḥ:
TypeIndeclinable
Roottatas
anantaramimmediately after
anantaram:
TypeIndeclinable
Rootanantara
bhūmaṇḍalasyaof the earth-circle (world)
bhūmaṇḍalasya:
TypeNoun
Rootbhūmaṇḍala
FormNeuter, Genitive, Singular
śreṣṭhatamāḥthe very best
śreṣṭhatamāḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootśreṣṭha-tama
FormMasculine, Nominative, Plural
dhanurdharāḥbow-bearers/archers
dhanurdharāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootdhanurdhara
FormMasculine, Nominative, Plural
pāñcafive
pāñca:
Karta
TypeAdjective
Rootpañcan
FormMasculine, Nominative, Plural
kuntīkumārāḥsons of Kuntī
kuntīkumārāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootkuntī-kumāra
FormMasculine, Nominative, Plural
sarvāsuin all
sarvāsu:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootsarva
FormFeminine, Locative, Plural
dikṣudirections
dikṣu:
Adhikarana
TypeNoun
Rootdiś
FormFeminine, Locative, Plural
paribhramyahaving wandered about
paribhramya:
TypeVerb
Rootpari-bhram
FormLyap (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
hiṃsakānferocious
hiṃsakān:
Karma
TypeAdjective
Roothiṃsaka
FormMasculine, Accusative, Plural
paśūnbeasts/animals
paśūn:
Karma
TypeNoun
Rootpaśu
FormMasculine, Accusative, Plural
varāhānboars
varāhān:
Karma
TypeNoun
Rootvarāha
FormMasculine, Accusative, Plural
araṇyamahīṣānwild buffaloes
araṇyamahīṣān:
Karma
TypeNoun
Rootaraṇya-mahīṣa
FormMasculine, Accusative, Plural
hatvāhaving slain
hatvā:
TypeVerb
Roothan
FormKtvā (absolutive/gerund)
pṛthakseparately
pṛthak:
TypeIndeclinable
Rootpṛthak
pṛthakeach separately
pṛthak:
TypeIndeclinable
Rootpṛthak
carantaḥwandering/moving about
carantaḥ:
Karta
TypeVerb
Rootcar
FormŚatṛ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
sahatogether
saha:
TypeIndeclinable
Rootsaha
sametāḥhaving come together/met
sametāḥ:
Karta
TypeVerb
Rootsam-ī
FormKta (past passive participle, used actively), Masculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
K
Kuntīkumārāḥ (the five sons of Kuntī / Pāṇḍavas)
H
hiṁsaka-paśavaḥ (dangerous beasts)
V
varāhāḥ (boars)
V
vanya-mahīṣāḥ (wild buffaloes)
B
bhūmaṇḍala (the earth)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya responsibility in the wilderness: removing threats (dangerous animals) while maintaining discipline and coordination—separating to range widely, yet reuniting to preserve collective strength and purpose.

During the forest period, the five Pāṇḍava brothers roam in different directions, kill dangerous animals such as boars and wild buffaloes, and then regroup, indicating both survival activity and continued martial readiness.