Shloka 15
Bhīṣma’s Admonition; Duryodhana’s Rājasūya Aspiration and the Proposal of a Vaiṣṇava-satra
ऋद्धया परमया युक्तो महेन्द्र इव वज्रभृत् । यदृच्छया च तत्रस्थो धर्मपुत्रो युधिष्ठिर:,उसी सरोवरके तटपर वज्रधारी इन्द्रके समान उत्तम ऐश्वर्यसे सम्पन्न बुद्धिमान धर्मपुत्र राजा युधिष्ठिर अपनी धर्मपत्नी महारानी द्रौपदीके साथ साद्यस्क (एक दिनमें पूर्ण होनेवाले) राजर्षियज्ञका अनुष्ठान कर रहे थे। कुरुश्रेष्ठ जनमेजय! उस यज्ञमें उनके साथ बहुत-से वनवासी दिद्दान् ब्राह्मण भी थे। राजा वनमें सुलभ होनेवाली सामग्रीद्वारा दिव्य विधिसे यज्ञ कर रहे थे। वे उसी सरोवरके आस-पास कुटी बनाकर रहते थे
ṛddhayā paramayā yukto mahendra iva vajrabhṛt | yadṛcchayā ca tatrastho dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ ||
Dijo Vaiśampāyana: Dotado de suprema prosperidad, como el gran Indra, portador del rayo, Dharmaputra Yudhiṣṭhira se hallaba allí por azar. Con juicio claro y dignidad regia aun en el destierro, celebraba, junto con su legítima reina Draupadī, un sacrificio de los reyes-ṛṣi del tipo sādyaska (consumado en un solo día). Con los materiales que el bosque ofrecía, y siguiendo el debido rito sagrado, oficiaba la ceremonia en presencia de muchos brāhmaṇas eruditos moradores de la selva; y el rey habitaba cerca, en chozas levantadas alrededor de la orilla del lago.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in hardship and exile, righteous leadership is shown by maintaining dharma—upholding sacred duties, supporting learned guests, and performing actions with purity of means rather than dependence on luxury. Yudhiṣṭhira’s prosperity is portrayed as ethical and inner (ṛddhi grounded in dharma), not merely material.
Yudhiṣṭhira is staying by a lake in the forest and conducting a one-day royal-seer sacrifice with Draupadī. Many learned forest-dwelling brāhmaṇas attend, and the rite is performed using readily available forest materials according to proper ritual procedure, while the Pāṇḍavas live in huts near the lake.