Shloka 19
Skanda–Mātṛgaṇa-janma: Kumārakāḥ, Kanyāgaṇāḥ, and the Vīrāṣṭaka (स्कन्द-मातृगण-सम्भवः)
गुणैर्भूतानि युज्यन्ते वियुज्यन्ते तथैव च । सर्वाणि नैतदेकस्य शोकस्थान हि विद्यते,सभी प्राणी तीनों गुणोंके कार्यभूत विभिन्न वस्तु आदिसे जिस प्रकार संयुक्त होते हैं, वैसे ही वियुक्त भी होते रहते हैं। अतः किसी एकका संयोग और किसी एकका वियोग वास्तवमें शोकका कारण नहीं है
guṇair bhūtāni yujyante viyujyante tathaiva ca | sarvāṇi naitad ekasya śokasthānaṃ hi vidyate ||
Dijo el cazador: «Todos los seres se unen a cosas y condiciones nacidas de las tres guṇas, y del mismo modo se separan de ellas. Ésta es la ley común para todos; por eso, el encuentro o la partida de una sola persona no es, en verdad, motivo suficiente de duelo. Comprende la separación como natural, no como una injusticia personal, y afirma tu mente en el dharma.»
व्याध उवाच
Educational Q&A
Union and separation are natural outcomes of the three guṇas affecting embodied life; since this happens to all, one should not treat a particular meeting or loss as a unique, decisive reason for grief, but cultivate steadiness and dharmic understanding.
In a didactic exchange, the hunter (vyādha) instructs his listener by reframing personal sorrow: he explains that relationships and circumstances arise and dissolve according to the guṇas, so lamentation over separation should be moderated by insight into the universal order.