Shloka 19
Nārāyaṇopadeśa to Mārkaṇḍeya (Cosmic Self-Identification and Yuga Doctrine) | नारायणोपदेशः
नाश्रोत्रियं देवहव्ये नियुठ्ज्या- न्मोघं पुरा सिज्चति तादृशो हि । अपूर्वमश्रोत्रियमाह तार्क्ष्य न वै तादूग् जुहुयादग्निहोत्रम्,वेद-मन्त्रोंका ज्ञान न रखनेवाले पुरुषको देवताओंके लिये हविष्य प्रदान करनेके कार्यमें नियुक्त न करे; क्योंकि वैसा मनुष्य जो हवन करता है, वह व्यर्थ हो जाता है। तार्क्ष्य! अश्रोत्रिय पुरुषको वेदमें अपूर्व (कुलशीलसे अपरिचित) कहा गया है-। अतः वैसा पुरुष अग्निहोत्रका अधिकारी नहीं है
nāśrotriyaṃ devahavye niyuñjyān moghaṃ purā siñcati tādṛśo hi | apūrvam aśrotriyam āha tārkṣya na vai tādṛg juhuyād agnihotram ||
Tākṣya dijo: «No debe designarse a un hombre ignorante (no formado como śrotriya, en la recitación y disciplina védicas) para ofrecer oblaciones destinadas a los dioses; pues el derramar de tal hombre se vuelve estéril. Oh Tārkṣya, la tradición llama ‘apūrva’ al que no es śrotriya: uno no reconocido por el linaje establecido y la cultura védica. Por ello, alguien así no está autorizado para realizar el Agnihotra.»
ताक्ष्य उवाच
Educational Q&A
Ritual acts meant for the gods require proper qualification—Vedic learning, discipline, and recognized standing. Without that competence, the act becomes ‘mogha’ (fruitless), so dharma demands appointing only a qualified śrotriya for such rites.
Tākṣya is giving a normative instruction about who may be engaged to perform offerings to the gods, stating that an aśrotriya is deemed ‘apūrva’ in this context and therefore should not perform the Agnihotra.