Shloka 23
इन्द्रस्य पाण्डवैः समागमः
Indra’s Meeting with the Pāṇḍavas
अथाभ्रघनसंकाशं गिरिशृज्भमिवोच्छितम्,फिर तो सेवकोंने सुनहरे बादलोंकी घटाके सदृश विशाल पर्वतशिखरके समान ऊँचा रथ जोतकर तैयार किया। उसमें सुवर्णमालाओंसे विभूषित गन्धर्वदेशीय घोड़े जुते हुए थे। वे सर्वगुणसम्पन्न उत्तम अश्व तेजस्वी, बलवान् और अश्वोचित गुणोंसे युक्त थे। उनकी आँखें निर्मल थीं और उन्हें नाना प्रकारके रत्नमय आभूषण पहनाये गये थे। रथमें जुते हुए वे शोभाशाली अभश्व शीघ्रगामी थे। उन्हें देखकर ऐसा जान पड़ता था, मानो वे अभी सब कुछ लाँघ जायँगे
atha abhraghana-saṅkāśaṃ giri-śṛṅgam ivocchritam | rathaṃ yojayitvā sevakāḥ samupasthāpayām āsuḥ || tasmin suvarṇa-mālābhiḥ vibhūṣitā gandharva-deśīyā aśvā yuktāḥ | te sarva-guṇa-sampannā uttamā aśvāḥ tejasvinaḥ balavantaś ca aśvocita-guṇair yuktāḥ | teṣāṃ netrāṇi nirmalāni, nānā-ratna-mayair ābharaṇaiś ca alaṅkṛtāḥ | ratha-yuktāḥ śobhanāḥ śīghra-gāminaḥ, dṛṣṭvā caivaṃ pratibhāti yathā te sarvaṃ laṅghayiṣyanta iti ||
Dijo Vaiśaṃpāyana: Entonces los servidores unciron y dejaron listo un carro, elevado como un pico de montaña y de oscuro fulgor, semejante a una masa de nubes de lluvia doradas. A él fueron enganchados caballos de estirpe gandharva, adornados con guirnaldas de oro: corceles excelentes, radiantes y fuertes, dotados de toda virtud propia del caballo. Sus ojos eran claros, y llevaban ornamentos engastados con gemas de muchas clases. Ya sujetos al carro, aquellos caballos espléndidos y veloces parecían, al ser vistos, como si fueran a saltar por encima de cuanto se interpusiera en su camino: imagen de un poder disciplinado al servicio.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights controlled strength: immense speed and power are made meaningful when harnessed to rightful purpose and service. Splendour is not mere display; it signifies readiness, discipline, and the ordered use of capability.
Vaiśaṃpāyana describes attendants preparing a magnificent chariot and yoking superb Gandharva-breed horses, richly adorned and extraordinarily swift, giving the impression that they could surmount any obstacle.