Shloka 10
Adhyāya 160: Dikpāla-Cosmography and the Sun’s Kālacakra (दिक्पाल-विश्ववर्णनम् तथा आदित्यस्य कालचक्रम्)
कच्चिद् धौम्यस्त्वदाचारैर्न पार्थ परितप्यते । दानधर्मतपःशौचैरार्जवेन तितिक्षया,'पार्थ! तुम्हारे आचार-व्यवहारसे पुरोहित धौम्यजीको क्लेश तो नहीं पहुँचता है? कुन्तीनन्दन! कया तुम दान, धर्म, तप, शौच, सरलता और क्षमा आदिके द्वारा अपने बाप- दादोंके आचार-व्यवहारका अनुसरण करते हो? पाण्डुनन्दन! प्राचीन राजर्षि जिस मार्गसे गये हैं, उसीपर तुम भी चलते हो न?
kaccid dhaumyastvadācārair na pārtha paritapyate | dānadharmatapaḥśaucair ārjavena titikṣayā ||
Dijo Vaiśampāyana: «Oh Pārtha, ¿acaso el sacerdote Dhaumya no se ve afligido por tu conducta? Oh hijo de Kuntī, ¿sostienes la senda ancestral mediante la generosidad, el dharma, la austeridad, la pureza, la rectitud y la paciencia—caminando por el mismo sendero que antaño recorrieron los rishis reales?»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Leadership and right living are measured by sustained virtues—generosity, dharma, austerity, purity, honesty, and forbearance—and by safeguarding those who depend on one’s conduct (here, the family priest). True nobility is to follow the time-tested path of the rājarṣis.
Vaiśampāyana reports a concerned inquiry addressed to Pārtha: whether his behavior is causing distress to Dhaumya, and whether he is maintaining the ancestral royal-ethical code through key virtues, as the ancient royal sages did.