Shloka 15
Hanūmān’s Embrace, Counsel, and Promise to Amplify Bhīma’s Battle-Roar
Gandhamādana Continuation
न तस्मिन् युगसंसर्गे व्याधयो नेन्द्रियक्षय: । नासूया नापि रुदितं न दर्पो नापि वैकृतम्,उस युगमें बीमारी नहीं होती थी। इन्द्रियोंमें भी क्षीणता नहीं आने पाती थी। कोई किसीके गुणोंमें दोष-दर्शन नहीं करता था। किसीको दुःखसे रोना नहीं पड़ता था और न किसीमें घमंड था; तथा न कोई अन्य विकार ही होता था
na tasmin yuga-saṃsarge vyādhayo nendriya-kṣayaḥ | nāsūyā nāpi ruditaṃ na darpo nāpi vaikṛtam ||
Bhīma dijo: «En aquella era, cuando los hombres vivían en armonía con el espíritu del yuga, no había enfermedades ni decadencia de los sentidos. Nadie se entregaba a buscar faltas ni a envidiar las virtudes ajenas. Nadie era llevado a llorar por el dolor; no había arrogancia, ni surgían otras deformaciones morales o corporales».
भीम उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical ideal: when society aligns with dharma appropriate to its age, inner vices (envy, pride) and outer sufferings (disease, sensory decline, grief) are absent. Moral health and social harmony are portrayed as inseparable.
Bhima is describing the qualities of an earlier, more righteous age, contrasting it implicitly with the present condition where suffering and moral faults are more common.