Shloka 3
च्यवन-यज्ञे अश्विनोः सोमग्रहण-विवादः
Cyavana’s Sacrifice and the Aśvins’ Soma Dispute
ऋषिणा सत्कृतस्तेन सभार्य: पृथिवीपति: । उपोपविष्ट: कल्याणी: कथाश्षक्रे मनोरमा:,च्यवन और सुकनन््याको देवकुमारोंके समान सुखी देखकर पत्नीसहित शर्यातिको महान् हर्ष हुआ, मानो उन्हें सम्पूर्ण पृथ्वीका राज्य मिल गया हो। च्यवन ऋषिने रानियोंसहित राजाका बड़ा आदर-सत्कार किया और उनके पास बैठकर मनको प्रिय लगनेवाली कल्याणमयी कथाएँ सुनायीं
ṛṣiṇā satkṛtas tena sabhāryaḥ pṛthivīpatiḥ | upopaviṣṭaḥ kalyāṇīḥ kathāḥ śakre manoramāḥ ||
Así honrado por el sabio, el rey—señor de la tierra—se sentó junto a su esposa. Entonces el asceta le refirió relatos propicios, deleitosos para el corazón. Al ver a Cyavana y a Sukanyā vivir dichosos como jóvenes celestiales, el rey Śaryāti se colmó de inmensa alegría, como si hubiese alcanzado la soberanía de toda la tierra; y Cyavana, tras recibir con respeto al monarca y a sus reinas, se sentó cerca de él y conversó en palabras sanas, benéficas y gratas al ánimo.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma through satkāra (respectful hospitality) and kalyāṇa-vākya (beneficial, pleasing speech): a king prospers in merit and harmony when he honors sages properly and engages in wholesome discourse rather than pride or coercion.
King Śaryāti, accompanied by his wife (and in the broader narration, his queens), is respectfully received by the sage Cyavana. The king sits near him, and Cyavana speaks auspicious, delightful stories; the king feels great joy on seeing Cyavana and Sukanyā living happily.