Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
तत्त्वज्ञ: सर्वभूतानां योगज्ञ: सर्वकर्मणाम् । उपायज्ञो मनुष्याणां नर: पण्डित उच्यते,जो सम्पूर्ण भौतिक पदार्थोकी असलियतका ज्ञान रखनेवाला, सब कार्योंके करनेका ढंग जाननेवाला तथा मनुष्योंमें सबसे बढ़कर उपायका जानकार है, वह मनुष्य पण्डित कहलाता है
tattvajñaḥ sarvabhūtānāṃ yogajñaḥ sarvakarmaṇām | upāyajño manuṣyāṇāṃ naraḥ paṇḍita ucyate ||
Dice Vidura: Se llama verdaderamente instruido a quien conoce la naturaleza real de todos los seres, entiende la disciplina y el método correcto detrás de toda acción y, entre los hombres, conoce los medios más eficaces para realizar lo que es debido. Esa sabiduría práctica, unida a la visión de la realidad, es lo que hace a un paṇḍita.
विदुर उवाच
A true paṇḍita combines three competencies: insight into reality (tattva-jñāna), mastery of right method in action (yoga-jñāna), and practical knowledge of effective means (upāya-jñāna). Wisdom is not only theory but also disciplined action and skillful, ethical strategy.
In Udyoga Parva, Vidura delivers counsel (nīti) during the tense pre-war negotiations. Here he defines what counts as genuine learning and competence, implicitly urging rulers and courtiers to value truth, disciplined conduct, and prudent means over mere rhetoric or power.