उद्योगपर्व — अध्याय २५: संजयदूतवाक्यम्
Sañjaya’s Envoy-Speech on Peace
सो>तं न पश्यामि परीक्षमाण: कथं स्वस्ति स्यात् कुरुसृंजयानाम् । आत्िश्वर्यो धृतराष्ट्र: परेभ्य: प्रत्राजिते विदुरे दीर्घदृष्टो
sa taṁ na paśyāmi parīkṣamāṇaḥ kathaṁ svasti syāt kurusṛñjayānām | atiśvaryo dhṛtarāṣṭraḥ parebhyaḥ pratrājite vidure dīrghadṛṣṭaḥ ||
Dijo Sañjaya: Aun después de examinar el asunto por todos los lados, no veo cómo podría surgir el bienestar para los Kurus y los Sṛñjayas a la vez. Dhritarashtra, embriagado de poder, ha desterrado al previsor Vidura y busca arrebatar la soberanía a sus rivales. Con un rey tan codicioso, no parece posible que un simple pacto perdure sin ocasión de conflicto; pues, una vez que los Pāṇḍavas se internaron en el bosque, los Kauravas comenzaron a considerar como suya toda su riqueza.
संजय उवाच
When rulers are driven by greed and power, they silence or exile wise counsel, making genuine welfare (svasti) for all sides impossible; diplomacy without ethical restraint cannot prevent conflict.
Sanjaya assesses the political situation and concludes that peace is unlikely: Dhṛtarāṣṭra, having expelled the prudent Vidura and seeking to seize the opponents’ sovereignty, cannot sustain a stable treaty, especially after the Pāṇḍavas’ forest-exile led the Kaurava side to treat their property as its own.