Kuntī–Karṇa Saṃvāda: Lineage Disclosure and Appeal to Fraternal Dharma
“जयद्रथ, कर्ण, दुःशासन तथा शकुनिकी खोटी बुद्धिसे कौरव-पाण्डवोंमें परस्पर फूट होकर ही रहेगी ।। अधर्मेण हि धर्मिष्ठ कृतं वैकार्यमीदृशम् । येषां तेषामयं धर्म: सानुबन्धो भविष्यति,“(कौरवोंने चौदहवें वर्षमें पाण्डवोंको राज्य लौटा देनेकी प्रतिज्ञा करके भी उसका पालन नहीं किया।) जिन्हें ऐसा अधर्मजनित कार्य भी, जो परस्पर बिगाड़ करनेवाला है, धर्मसंगत प्रतीत होता है, उनका यह विकृत धर्म सफल होकर ही रहेगा (अधर्मका फल है दुःख और विनाश। वह उन्हें प्राप्त होगा ही)
adharmeṇa hi dharmiṣṭha kṛtaṃ vaikāryam īdṛśam | yeṣāṃ teṣām ayaṃ dharmaḥ sānubandho bhaviṣyati ||
Dijo Vaiśampāyana: «Oh tú, el más justo, ya se ha cometido una acción tan perversa—hecha por adharma y destinada a engendrar discordia mutua. Para aquellos a quienes un acto nacido del adharma les parece ‘dharma’, ese mismo ‘dharma’ deformado los seguirá inevitablemente con sus consecuencias». (En contexto: los Kauravas, pese a haber prometido devolver el reino a los Pāṇḍavas en el decimocuarto año, no cumplieron su palabra; su ‘dharma’ autojustificador madurará en sufrimiento y ruina.)
वैशम्पायन उवाच
When people label an adharma-born, divisive act as ‘dharma’, that distorted moral reasoning does not absolve them; it inevitably brings a chain of consequences—suffering, downfall, and further entanglement.
In the Udyoga Parva’s lead-up to war, Vaiśampāyana points to the Kaurava side’s corrupt judgment—figures like Jayadratha, Karṇa, Duḥśāsana, and Śakuni—and underscores that their adharma (including broken promises to the Pāṇḍavas) will mature into unavoidable repercussions.