Shloka 353
Adhyāya 325: Nārada in Śvetadvīpa—Stotra to the Nirguṇa Mahātman
परं पञ्चाशतं नार्यो वारमुख्या: समाद्रवन् । वहाँ उनके लिये सुन्दर आसन बताकर राजमन्त्री पुन: प्रमदावनसे बाहर निकल आये। मन्त्रीके जाते ही पचास प्रमुख वारांगनाएँ शुकदेवजीके पास दौड़ी आयीं। उनकी वेश-भूषा बड़ी मनोहारिणी थी। वे सब-की-सब देखनेमें परम सुन्दरी और नवयुवती थीं। वे सुरम्य कटिप्रदेशसे सुशोभित थीं। उनके सुन्दर अंगोंपर लाल रंगकी महीन साड़ियाँ शोभा पा रही थीं। तपाये हुए सुवर्णके आभूषण उनका सौन्दर्य बढ़ा रहे थे। वे बातचीत करनेमें कुशल और नाचने-गानेकी कलामें बड़ी प्रवीण थीं। उनका रूप अप्सराओंके समान था
paraṁ pañcāśataṁ nāryo vāramukhyāḥ samādravan |
Bhishma dijo: «Entonces se apresuraron cincuenta cortesanas principales. Después de que el ministro real le señalara un asiento hermoso y se retirara del jardín de placer, aquellas mujeres —de atuendo cautivador, jóvenes y de belleza extrema— se acercaron a Śukadeva. Sus cinturas eran gráciles; sus miembros, realzados por finas telas rojas; y su hermosura, acrecentada por ornamentos como oro depurado. Diestras en la conversación y consumadas en el canto y la danza, parecían apsaras: hablaban con una sonrisa suave, discernían el ánimo ajeno y estaban adiestradas en las artes del encanto erótico y en muchas disciplinas refinadas.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the height of cultivated sensual attraction—beauty, ornaments, arts, and social charm—so that the listener can recognize how dharma and inner steadiness are tested not only by crude desire but by refined, socially sanctioned pleasures. The implied ethical point is that true self-mastery remains unshaken even when temptation is presented in its most alluring form.
A royal minister arranges a seat and exits the pleasure-grove. Immediately, fifty leading courtesans rush to Śukadeva, described in detail as youthful, exquisitely dressed, ornamented, and skilled in conversation, music, and dance—setting the scene for a deliberate encounter meant to entice or test him.