Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
वर्णाश्रमकृतैर्धर्मविपरीतं क्वचित्समम् | गतान्तैरध्यवसितमत्याश्रममिदं व्रतम्
varṇāśramakṛtair dharma-viparītaṃ kvacit samam | gatāntair adhyavasitam atyāśramam idaṃ vratam ||
Bhīṣma dijo: «Esta observancia, en ciertos aspectos, es contraria a los dharmas configurados por el sistema de clases y etapas de vida, y en otros aspectos está en armonía con ellos. Quienes han llegado al fin del camino—quienes conocen las conclusiones ya asentadas—se han resuelto firmemente por ella. Este voto se sitúa más allá (y por encima) de los āśramas ordinarios».
भीष्म उवाच
Bhīṣma highlights a higher discipline (vrata) that can transcend the usual varṇa–āśrama duties: it may appear partly contrary to conventional social-religious norms, yet it is embraced by those who understand the final purport of dharma and liberation.
In the Śānti Parva’s instruction-setting, Bhīṣma is describing an exalted observance and emphasizing its authority: realized or well-grounded knowers have decisively adopted it, and it stands above ordinary life-stage frameworks.