Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
रूप॑ गन्धो रस: स्पर्श: शब्दश्वैवाथ तद्गुणा: । इन्द्रियेरूपल भ्यन्ते पजचधा पड्च पञ्चभि:
rūpa-gandho rasaḥ sparśaḥ śabdaś caivātha tad-guṇāḥ | indriyai rūpalabhyante pañcadhā pañca pañcabhiḥ ||
Asita dijo: “Forma, olor, sabor, tacto y sonido: estas son las cinco cualidades sensibles. Son aprehendidas de cinco modos distintos por los cinco sentidos, comenzando por el ojo. Así, la experiencia se ordena mediante el reconocimiento disciplinado de cómo cada sentido capta su propio objeto; enseñanza destinada a guiar el discernimiento y el dominio de sí en la búsqueda del dharma.”
असित उवाच
The verse teaches that perception is organized through five senses, each grasping a specific sensory quality—form, smell, taste, touch, and sound. Recognizing this mapping supports viveka (discernment) and restraint, since ethical living depends on understanding how sense-contact generates experience and desire.
In Śānti Parva’s instructional discourse, Asita explains a philosophical account of perception: the five sensory qualities are known through the five senses (eye and the rest). This forms part of a broader teaching aimed at inner discipline and right understanding.