Shloka 33
Devanagari script
ताभ्यां द्यूतं समासक्तं विजयायेतराय च । अस्माकं पाण्डवानां च स्थितानां रणमूर्धनि,उन दोनोंने युद्धके मुहानेपर खड़े हुए हमलोगों तथा पाण्डवोंकी विजय अथवा पराजयके लिये रणद्यूत आरम्भ किया था
Transliteration
tābhyāṃ dyūtaṃ samāsaktaṃ vijayāyetarāya ca | asmākaṃ pāṇḍavānāṃ ca sthitānāṃ raṇamūrdhani ||
Translation
Dijo Sañjaya: «Aquellos dos, de pie en la misma vanguardia del campo de batalla, iniciaron un sombrío ‘juego de guerra’, una apuesta cuyo precio era la victoria o la derrota para nosotros y para los Pāṇḍavas.»
Word by Word
ताभ्याम्by those two (fem.)
ताभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formfeminine, instrumental, dual
द्यूतम्game; gambling
द्यूतम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यूत (प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
समासक्तम्attached/engaged (in)
समासक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम्-आ-√सञ्ज् (क्त)
Formneuter, accusative, singular
विजयायfor victory
विजयाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootविजय (प्रातिपदिक)
Formmasculine, dative, singular
इतरायfor the other (i.e., defeat)
इतराय:
Sampradana
TypeAdjective
Rootइतर (प्रातिपदिक)
Formfeminine, dative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अस्माकम्of us
अस्माकम्:
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formcommon, genitive, plural
पाण्डवानाम्of the Pandavas
पाण्डवानाम्:
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
Formmasculine, genitive, plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
स्थितानाम्of those standing
स्थितानाम्:
TypeAdjective
Root√स्था (क्त)
Formmasculine, genitive, plural
रणमूर्धनिon the battlefield-front/at the head of battle
रणमूर्धनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरणमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formneuter, locative, singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaP
PāṇḍavasK
Kauravas (implied by asmākam)B
battlefield (raṇamūrdhan)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes