भीष्मपर्व — अध्याय 54: फल्गुन-प्रतिरोधः, सौबली-व्यूह-विध्वंसः, दुर्योधन-भीष्म-संवादः
सर्वानद्य रणे दृप्तान् प्रतियोत्स्यामि पार्थिव । तब धृष्टद्युम्नने सबका हर्ष बढ़ाते हुए कहा--'पार्थ! मुझे भगवान् शंकरने पहलेसे ही द्रोणाचार्यका काल बनाकर उत्पन्न किया है। पृथ्वीपते! आज समरांगणमें मैं भीष्म
sañjaya uvāca |
sarvān adya raṇe dṛptān pratiyotsyāmi pārthiva |
atha dhṛṣṭadyumnena sarveṣāṃ harṣaṃ vardhayatā uktam—
“pārtha! māṃ bhagavān śaṅkaraḥ pūrvam eva droṇācāryasya kālaṃ kṛtvā janayāmāsa |
pṛthvīpate! adya samarāṅgaṇe ’haṃ bhīṣmaṃ kṛpācāryaṃ droṇācāryaṃ śalyaṃ jayadrathaṃ ca—etān sarvān abhimānino yodhān pratiyotsye” ||
atha utkruṣṭaṃ maheṣvāsaiḥ pāṇḍavair yuddha-durmadāiḥ |
iti śrutvā yuddhāya mattā mahā-dhanurdharāḥ pāṇḍavāḥ uccaiḥ siṃhanādaṃ cakruḥ |
śatru-sūdana nṛpa-śreṣṭha drupada-putra dhṛṣṭadyumne evaṃ yuddhāya udyate sati kuntī-kumāra yudhiṣṭhiraḥ senāpatiṃ drupada-kumāraṃ punaḥ evam uvāca—
Sañjaya dijo: «Oh rey, hoy en la batalla me enfrentaré a todos esos guerreros soberbios.» Entonces Dhṛṣṭadyumna, acrecentando el júbilo de todos, declaró: «¡Oh Pārtha! El Señor Śaṅkara me engendró hace mucho, haciéndome la muerte destinada de Droṇācārya. ¡Oh señor de la tierra! Hoy, en el campo de guerra, haré frente a Bhīṣma, a Kṛpācārya, a Droṇācārya, a Śalya y a Jayadratha: a todos esos combatientes orgullosos.» Al oírlo, los Pāṇḍava —grandes arqueros, embriagados por el ardor del combate— lanzaron un potente rugido de león. Y cuando Dhṛṣṭadyumna, hijo de Drupada, príncipe que somete a los enemigos, se dispuso para la guerra, Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī, volvió a dirigirse a aquel comandante, el hijo de Drupada, con estas palabras.
संजय उवाच
The passage frames warfare as duty-bound action within kshatriya-dharma, while also acknowledging destiny: Dhritadyumna sees himself as an instrument of a divinely-ordained outcome (Drona’s death). Ethically, it highlights how leaders and warriors justify violent action through duty, purpose, and perceived cosmic order.
Dhritadyumna publicly declares that he will confront the foremost Kaurava champions—Bhishma, Kripa, Drona, Shalya, and Jayadratha—claiming he was born as Drona’s destined slayer by Shiva’s will. The Pandavas respond with a triumphant lion-roar, and Yudhishthira then proceeds to address Dhritadyumna again as the army’s commander.