Shloka 14
शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
स्तम्भान् कनकचित्रांश्व तोरणानि बृहन्ति च । यज्ञायतनदेशेषु दत्त्वा शुद्धं च काननम्,वहाँ सुवर्णमय विचित्र खम्भे और बड़े-बड़े तोरण (फाटक) बने हुए थे। धर्मात्मा भीमने यज्ञमण्डपके सभी स्थानोंमें शुद्ध सुवर्णका उपयोग किया था। उन्होंने अन्तःपुरकी स्त्रियों, विभिन्न देशोंसे आये हुए राजाओं, तथा नाना स्थानोंसे पधारे हुए ब्राह्मणोंके रहनेके लिये भी अनेकानेक उत्तम भवन बनवाये। उन सबका निर्माण कुन्तीकुमार भीमने शिल्पशास्त्रकी विधिके अनुसार कराया था
stambhān kanakacitrānś ca toraṇāni bṛhanti ca | yajñāyatanadeśeṣu dattvā śuddhaṃ ca kānanam |
Dijo Vaiśampāyana: En los lugares destinados al recinto sacrificial había pilares adornados con oro y grandes pórticos ceremoniales. Oro puro se empleó profusamente en todo el ámbito del rito, haciendo el escenario digno del yajña. Además, para alojar a las mujeres del gineceo, a los reyes venidos de diversos países y a los brahmanes llegados de muchas regiones, Bhīma, hijo de Kuntī, mandó levantar numerosos edificios excelentes, todo ello conforme a las normas del śilpa-śāstra.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that dharma in ritual is expressed through orderly, pure, and generous preparation of the sacred space—honoring the rite, the gods, and the community of guests who sustain the sacrifice.
The narrator describes the splendid arrangements at the sacrificial precinct: gold-adorned pillars and large gateways, with pure materials used to consecrate and beautify the yajña-site in preparation for the Aśvamedha-related ceremonies.