Shloka 14
Brahma-vidyā: Satya–Tapas and the Enumeration of Tattvas
Arjuna–Vāsudeva framed dialogue
छायाभूताय दान्ताय यतते ब्रह्मचारिणे । तान् प्रश्नानब्रवीत् पार्थ मेधावी स धृतव्रत: । गुरु: कुरुकुलश्रेष्ठ सम्यक् सर्वानरिंदम,भगवान् श्रीकृष्णने कहा--कुरुकुलश्रेष्ठ शत्रुदमन अर्जुन! वह शिष्य सब प्रकारसे गुरुकी शरणमें आया था। यथोचित रीतिसे प्रश्न करता था। गुणवान् और शान्त था। छायाकी भाँति साथ रहकर गुरुका प्रिय करता था तथा जितेन्द्रिय, संयमी और ब्रह्मचारी था। उसके पूछनेपर मेधावी एवं व्रतधारी गुरुने पूर्वोक्त सभी प्रश्नोंका ठीक-ठीक उत्तर दिया
chāyābhūtāya dāntāya yatate brahmacāriṇe | tān praśnān abravīt pārtha medhāvī sa dhṛtavrataḥ ||
Oh Pārtha (Arjuna), el maestro sabio y firme en sus votos respondió correctamente a todas aquellas preguntas. El discípulo se había acercado al guru en total entrega: sereno, dueño de sí, disciplinado y dedicado al brahmacarya; le servía de cerca como una sombra y preguntaba del modo conveniente. Así, el preceptor, constante en sus votos, dio respuestas exactas a todo lo que se le había preguntado.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
True learning in the Mahābhārata is grounded in character: the student approaches the teacher with surrender, restraint, and steady service, and asks questions appropriately; in response, a vow-steady, discerning guru gives clear and accurate instruction. The verse highlights that ethical discipline and humility are prerequisites for receiving knowledge.
Vāyudeva addresses Arjuna and describes a model disciple—calm, self-controlled, brahmacārī, and constantly serving the guru like a shadow—who asks proper questions. The teacher, described as wise and firm in vows, then answers all those questions correctly.