Shloka 18
Ādi-parva Adhyāya 98 — Paraśurāma’s kṣatriya suppression; Dīrghatamas, Bali, Sudēṣṇā, and the birth of Aṅga
(प्रतीपस्य तु भारयायां गर्भ: श्रीमानवर्धत । श्रिया परमया युक्त: शरच्छुक्ले यथा शशी ।। ततस्तु दशमे मासि प्राजायत रविप्रभम् । कुमार देवगर्भाभ॑ प्रतीपमहिषी तदा ।।) तयो: समभवत् पुत्रो वृद्धयो: स महाभिष:,प्रतीपकी पत्नीकी कुक्षिमें एक तेजस्वी गर्भका आविर्भाव हुआ, जो शरद-ऋतुके शुक्ल पक्षमें परम कान्तिमान् चन्द्रमाकी भाँति प्रतिदिन बढ़ने लगा। तदनन्तर दसवाँ मास प्राप्त होनेपर प्रतीपकी महारानीने एक देवोषम पुत्रको जन्म दिया, जो सूर्यके समान प्रकाशमान था। उन बूढ़े राजदम्पतिके यहाँ पूर्वोक्त राजा महाभिष ही पुत्ररूपमें उत्पन्न हुए
pratīpasya tu bhāryāyāṃ garbhaḥ śrīmān avardhata | śriyā paramayā yuktaḥ śaracchukle yathā śaśī || tatas tu daśame māsi prājāyata raviprabhām | kumāraṃ devagarbhābhāṃ pratīpamahīṣī tadā || tayoḥ samabhavat putro vṛddhayoḥ sa mahābhiṣaḥ ||
Vaiśampāyana dijo: «En la reina de Pratīpa creció un embrión radiante, colmado de esplendor supremo—como la luna que aumenta en la quincena luminosa del otoño. Luego, al llegar el décimo mes, la reina principal de Pratīpa dio a luz a un niño que brillaba como el sol, portando señales de una concepción divina. Así, para aquella pareja real ya anciana, el mismo rey Mahābhiṣa nació de nuevo como hijo: un augurio propicio de que la grandeza y la responsabilidad pueden retornar al mundo por medio de un linaje legítimo y el designio de lo divino.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes auspicious, dharmic kingship arising through legitimate lineage and divine order: extraordinary rulers may return to the world when conditions are ripe, and their birth is framed as a sign of responsibility rather than mere privilege.
Vaiśampāyana describes how Pratīpa’s aged queen conceives and bears a son of sun-like brilliance; this child is identified as the former king Mahābhiṣa, now born again as their son.