Shloka 47
अध्याय ९५: चित्राङ्गदस्य गन्धर्वेण सह संग्रामः तथा विचित्रवीर्यस्य राज्याभिषेकः
Chitrāṅgada’s duel with the Gandharva and Vicitravīrya’s consecration
पुनर्बलिभृतश्चैव चक्रे सर्वमहीक्षित: । ततः स पृथिवीं प्राप्प पुनरीजे महाबल:,फिर उन्होंने सब राजाओंको जीतकर उन्हें करद बना लिया। तदनन्तर वे महाबली नरेश अजमीढवंशी संवरण पुनः पृथ्वीका राज्य पाकर बहुत दक्षिणावाले बहुसंख्यक महायज्ञोंद्वारा भगवान्का यजन करने लगे। कुछ कालके पश्चात् सूर्यकन्या तपतीने संवरणके वीर्यसे कुरु नामक पुत्रको जन्म दिया
punar balibhṛtaś caiva cakre sarvamahīkṣitaḥ | tataḥ sa pṛthivīṃ prāpya punar īje mahābalaḥ ||
Vaiśampāyana dijo: Una vez más, el poderoso soberano sometió a todos los reyes al tributo, haciendo que la tierra entera obedeciera a su dominio. Habiendo recobrado así el señorío sobre el país, aquel rey de gran fuerza volvió a celebrar grandes sacrificios (yajñas), colmados de dádivas, adorando al Señor mediante muchos ritos majestuosos. Con el tiempo, Tapatī, hija del Sol, dio a Saṃvaraṇa un hijo llamado Kuru, nacido de su heroica potencia.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage links legitimate sovereignty with dharmic conduct: a king establishes order by bringing rival rulers under a structured obligation (tribute) and then sustains prosperity and moral legitimacy through yajña performed with generosity (dakṣiṇā) and devotion.
Saṃvaraṇa reasserts imperial control by making other kings tribute-bearers, regains the earth/kingdom, performs many grand sacrifices, and later Tapatī (daughter of Sūrya) gives birth to Kuru, the eponymous ancestor of the Kuru lineage.