Shloka 119
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
नरनारायणाभ्यां तु स संग्रामो विना कृत: । चक्रव्यूहं समास्थाय योधयिष्यन्ति व: सुरा:,“देवताओ! एक दिन जब कि उस युद्धमें नर और नारायण (अर्जुन और श्रीकृष्ण) उपस्थित न रहेंगे, उस समय शत्रुपक्षके लोग चक्रव्यूहकी रचना करके आप-लोगोंके साथ युद्ध करेंगे। उस युद्धमें मेरा यह पुत्र समस्त शत्रु-सैनिकोंको युद्धसे मार भगायेगा और बालक होनेपर भी उस अभेद्य व्यूहमें घुसकर निर्भय विचरण करेगा
naranārāyaṇābhyāṃ tu sa saṃgrāmo vinā kṛtaḥ | cakravyūhaṃ samāsthāya yodhayiṣyanti vaḥ surāḥ ||
Dijo Vaiśaṃpāyana: «Esa batalla se librará aun en ausencia de Nara y Nārāyaṇa. Formando el despliegue en rueda (cakravyūha), el bando enemigo combatirá, y los dioses lucharán contra vosotros». La sentencia subraya una ética de preparación: incluso cuando los mayores protectores no están presentes, el conflicto puede alzarse, y entonces la estrategia y el valor firme ponen a prueba la determinación.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when extraordinary protectors are absent, one must not rely on personalities alone; dharmic steadiness requires preparedness, disciplined strategy, and courage to face adversity that can arise inevitably.
Vaiśaṃpāyana reports a prediction/announcement about a forthcoming battle: in a time when Nara and Nārāyaṇa are not present, the opposing side will employ the cakravyūha formation, and the gods will engage in combat against the addressed group.