Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Aṃśāvataraṇa-kathana (Catalog of Divine/Asuric Portions in Human Births) — Chapter 61

उदीचीमर्जुनो वीर: प्रतीचीं नकुलस्तथा । दक्षिणां सहदेवस्तु विजिग्ये परवीरहा,महायशस्वी भीमसेनने पूर्व दिशापर विजय पायी। वीर अर्जुनने उत्तर, नकुलने पश्चिम और शत्रु वीरोंका संहार करनेवाले सहदेवने दक्षिण दिशापर विजय प्राप्त की

udīcīm arjuno vīraḥ pratīcīṃ nakulas tathā | dakṣiṇāṃ sahadevas tu vijigye paravīrahā | mahāyaśasvī bhīmasenaḥ pūrvāṃ diśaṃ paravīrahā vijigye |

Dijo Vaiśampāyana: El heroico Arjuna conquistó el norte; Nakula, asimismo, sometió el occidente. Sahadeva —matador de campeones enemigos— ganó el sur. Y el muy renombrado Bhīmasena obtuvo la victoria en el oriente. Así, los hermanos Pāṇḍava, repartiéndose los cuatro rumbos, extendieron su dominio justo al vencer a las fuerzas hostiles.

उदीचीम्the northern direction
उदीचीम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदीची (दिक्शब्द)
FormFeminine, Accusative, Singular
अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Nominative, Singular
वीरःthe hero/brave one
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतीचीम्the western direction
प्रतीचीम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतीची (दिक्शब्द)
FormFeminine, Accusative, Singular
नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
दक्षिणाम्the southern direction
दक्षिणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदक्षिणा (दिक्शब्द)
FormFeminine, Accusative, Singular
सहदेवःSahadeva
सहदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विजिग्येconquered
विजिग्ये:
TypeVerb
Rootजि (जये)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
परवीरहाslayer of enemy-heroes
परवीरहा:
Karta
TypeAdjective
Rootपरवीरहन्
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna
N
Nakula
S
Sahadeva
B
Bhīmasena
N
Northern quarter (Udīcī diś)
W
Western quarter (Pratīcī diś)
S
Southern quarter (Dakṣiṇā diś)
E
Eastern quarter (Pūrvā diś)

Educational Q&A

The verse highlights organized, duty-bound leadership: the brothers divide responsibilities by quarters and establish order by subduing hostile forces, reflecting kṣatriya-dharma—courage and governance directed toward stability rather than mere personal gain.

Vaiśampāyana narrates that the Pāṇḍava brothers undertake directional conquests: Arjuna in the north, Nakula in the west, Sahadeva in the south, and Bhīma in the east, each achieving victory in his assigned region.