Shloka 16
Takṣaka’s agency, Parīkṣit’s rites, and Janamejaya’s enthronement (वैयासिक परम्परा-प्रसङ्गः)
परिक्षितो नरेन्द्रस्य विद्धो यन्नष्टवान् मृग: । दूरं चापहतस्तेन मृूगेण स महीपति:,उनके द्वारा घायल किया हुआ मृग कभी वनमें जीवित बचकर नहीं जाता था; परंतु आज जो महाराज परीक्षितका घायल किया हुआ मृग तत्काल अदृश्य हो गया था, वह वास्तवमें उनके स्वर्गवासका मूर्तिमान् कारण था। उस मृगके साथ राजा परीक्षित् बहुत दूरतक खिंचे चले गये
parīkṣito narendrasya viddho yan naṣṭavān mṛgaḥ | dūraṃ cāpahatas tena mṛgeṇa sa mahīpatiḥ |
Dijo Śaunaka: «El ciervo al que hirió el rey Parīkṣit—aunque, por lo común, un animal así no sobrevive en el bosque—se desvaneció al instante. En verdad, ese mismo ciervo se volvió la causa encarnada que condujo a la partida del rey hacia el cielo (su muerte). Al perseguirlo, el rey Parīkṣit fue llevado muy lejos».
शौनक उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how a seemingly ordinary act—hunting and wounding a deer—can become the decisive link in a chain of consequences. It underscores the ethical weight of a ruler’s actions and the way karma and circumstance can converge to bring about an inevitable outcome.
Śaunaka narrates that King Parīkṣit’s wounded deer unexpectedly disappears instead of dying nearby. The king pursues it and is drawn far into the forest; this pursuit becomes the immediate narrative trigger that will lead to the events culminating in his death.