Shloka 4
Kuntī–Brāhmaṇa Saṃvāda on Atithi-dharma and Crisis Strategy (Ādi Parva 149)
ततः प्रवासितो विद्वान् विदुरेण नरस्तदा । पार्थानां दर्शयामास मनोमारुतगामिनीम्,परम बुद्धिमान् महात्मा विदुरको गुप्तचरद्वारा उस पापासक्त पुरोचनकी चेष्टाओंका भी पता चल गया था। इसीलिये उन्होंने उस समय उस बुद्धिमान् मनुष्यको वहाँ भेजा था। उसने मन और वायुके समान वेगसे चलनेवाली एक नाव पाण्डवोंको दिखायी, जो सब प्रकारसे हवाका वेग सहनेमें समर्थ और ध्वजा-पताकाओंसे सुशोभित थी। उस नौकाको चलानेके लिये यन्त्र लगाया गया था। वह नाव गंगाजीके पावन तटपर विद्यमान थी और उसे विश्वासी मनुष्योंने बनाकर तैयार किया था
tataḥ pravāsito vidvān vidureṇa naras tadā | pārthānāṃ darśayāmāsa manomārutagāminīm ||
Entonces, en aquel momento, un hombre sabio—enviado por indicación de Vidura—mostró a los Pārthas una barca veloz como la mente y el viento. El episodio subraya la protección vigilante de Vidura, guiada por el dharma: mediante una discreta labor de inteligencia había descubierto los siniestros designios de Purocana y, por ello, dispuso para los Pāṇḍavas un medio seguro de escape.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is upheld not only by courage but also by prudent foresight: Vidura, acting ethically and discreetly, uses intelligence and careful planning to protect the innocent from a hidden, adharma-driven threat.
A wise agent, dispatched by Vidura, reveals to the Pāṇḍavas a very swift boat—arranged as part of a secret escape plan—after Vidura has learned of Purocana’s dangerous intentions.