Shloka 35
जतुगृहदाहः — The Burning of the Lac House and the Pāṇḍavas’ Concealed Escape
दुर्योधन उवाच आचार्य त्रिविधा योनी राज्ञां शास्त्रविनिश्षये | सत्कुलीनश्नव शूरश्न यश्व सेनां प्रकर्षति,तब दुर्योधनने कहा--आचार्य! शास्त्रीय सिद्धान्तके अनुसार राजाओंकी तीन योनियाँ हैं--उत्तम कुलमें उत्पन्न पुरुष, शूरवीर तथा सेनापति (अत: शूरवीर होनेके कारण कर्ण भी राजा ही हैं)
duryodhana uvāca | ācārya trividhā yonī rājñāṃ śāstraviniścaye | satkulīnaś ca vīraś ca senāpatir yaś ca senāṃ prakarṣati ||
Duryodhana dijo: «Oh Maestro, según las conclusiones asentadas de los tratados, hay tres ‘fuentes’ del señorío entre los reyes: el nacido en linaje noble, el héroe probado, y el que, como caudillo, puede conducir y llevar un ejército a la excelencia. Por esta norma, el valor mismo establece la condición regia.»
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
Royal legitimacy is argued to rest on recognized criteria: noble birth, proven valor, or effective military leadership. The verse frames kingship as not only hereditary but also merit-based through heroism and command.
Duryodhana addresses his teacher (Droṇa) and cites śāstric authority to justify recognizing a warrior’s royal standing on the basis of valor and command—supporting his political stance about who deserves the status and privileges of a king.