Pāṇḍu’s Marriages, Conquests, and Triumphal Return (पाण्डोर्विवाह-विजय-प्रत्यागमनम्)
मातापित्रो: प्रजायन्ते पुत्रा: साधारणा: कवे
vaiśampāyana uvāca | mātāpitroḥ prajāyante putrāḥ sādhāraṇāḥ kave |
Dijo Vaiśampāyana: «Oh sabio poeta, los hijos nacen tanto de la madre como del padre; por ello, el derecho y la responsabilidad sobre ellos pertenecen a ambos por igual. Así como el padre es señor y guardián de sus hijos, así también lo es la madre: no hay duda. Oh brahmarṣi, por disposición del Creador o por el mérito de mis vidas anteriores, así como tú eres mi primogénito, así Vicitravīrya fue mi hijo menor. Por tanto, del mismo modo que Bhīṣma es su hermano por la línea paterna, tú también eres hermano de Vicitravīrya por la línea materna. Hijo mío, ésta es mi convicción; obra como mejor lo juzgues. Y este Bhīṣma, hijo de Śantanu, valiente en la verdad, está en efecto sosteniendo la verdad.»
वैशम्पायन उवाच
Parenthood is shared: since a child is born from both mother and father, both possess equal moral authority and responsibility regarding the child. The passage also elevates satya (truthfulness) as a guiding dharma, exemplified by Bhīṣma.
A speaker argues that maternal relation establishes real brotherhood just as paternal relation does. On that basis, the addressee is urged to recognize Vicitravīrya as a brother through the same mother, while Bhīṣma is praised for adhering to truth and rightful conduct.