Shloka 27
Ādi Parva, Adhyāya 103 — Dhṛtarāṣṭra–Gāndhārī Vivāha: Proposal, Consent, and the Vow
अच्छिनच्छरवर्षेण महता लोमवाहिना । ततस्ते पार्थिवा: सर्वे सर्वतः परिवार्य तम्,राजन! उन नरेशोंने भीष्मजीपर एक ही साथ दस हजार बाण चलाये; परंतु भीष्मजीने उन सबको अपने ऊपर आनेसे पहले बीचमें ही विशाल पंखयुक्त बाणोंकी बौछार करके शीघ्रतापूर्वक काट गिराया। तब वे सब राजा उन्हें चारों ओरसे घेरकर उनके ऊपर उसी प्रकार बाणोंकी झड़ी लगाने लगे, जैसे बादल पर्वतपर पानीकी धारा बरसाते हैं। भीष्मजीने सब ओरसे उस बाण-वर्षाको रोककर उन सभी राजाओंको तीन-तीन बाणोंसे घायल कर दिया। तब उनमेंसे प्रत्येकने भीष्मजीको पाँच-पाँच बाण मारे
acchinaccharavarṣeṇa mahatā lomavāhinā | tataste pārthivāḥ sarve sarvataḥ parivārya tam, rājan |
Dijo Vaiśampāyana: Con una gran lluvia de flechas, que erizaba el vello, abatió con rapidez los proyectiles entrantes antes de que pudieran alcanzarlo. Entonces todos aquellos reyes, rodeándolo por todas partes, lo acribillaron con flechas como nubes que derraman torrentes de agua sobre una montaña. Bhīṣma contuvo aquella tormenta de flechas desde todos los flancos e hirió a cada uno de esos soberanos con tres flechas; en respuesta, cada uno de ellos alcanzó a Bhīṣma con cinco flechas. La escena subraya su disciplina y maestría: aun bajo un asalto colectivo, responde con fuerza medida, no con furia desbocada.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights martial self-mastery within kṣatriya-dharma: even when attacked collectively, the ideal warrior maintains composure, counters effectively, and uses proportionate force—skill guided by discipline rather than rage.
A group of kings surrounds Bhīṣma and unleashes a massed volley of arrows. Bhīṣma intercepts the incoming missiles with his own arrow-barrage, blocks the attack from all sides, wounds each king with three arrows, and then receives five arrows from each in return.