इष्टि-प्रकरणम् (विजिति–संवर्ग–गार्मुत–वृष्टि–त्रैधातवीय-समुच्चयः)
TS 2.4 functions as a compact ritual-grammar for deploying iṣṭis as situational instruments in the Srauta calendar. The prapāṭhaka sequences move from apotropaic fire-address (Agni as forward/encircling/behind-facing protection) to Indra-centered victory rites that reassemble divine powers into the sacrificer’s body-politic. It then pivots to a ‘recollection’ (saṃvarga) logic where lost strength and fertility are ritually retrieved, followed by gārmut offerings that ‘re-seat’ progeny and cattle back to Prajāpati and allied deities. A substantial rain-complex maps wind-directions, cloud/sea imagery, and spatial binding (black cloth/skin, directional libations) into a meteorological bandhu, culminating in a procedural rule-set for when rain does/does not occur. The prapāṭhaka closes with metrical totalization (chandas integration) and the tri-dhātu (trai-dhātavīya) frame, presenting the sacrifice as a complete, self-protecting system that resists hostile counter-rites while enabling prosperity aims.
Mantra 1
चित्रया यजेत पशुकामः । इयं वै चित्रा यद्वा अस्यां विश्वं भूतम् अधि प्रजायते । तेनेयं चित्रा । य एवं विद्वान् चित्रया पशुकामो यजते प्र प्रजया पशुभिर्मिथुनैर्जायते । प्रैवाग्नेयेन वपयति । रेतः समुयेन दधाति । रेत एव हितं । त्वष्टा रूपाणि वि करोति । सारस्वतौ भवत । एतद्वै दैव्यम् मिथुनं । दैव्यम् एवास्मै ।
Que el que desea ganado sacrifique con (la ofrenda) «Citrā». En verdad, ésta es «Citrā», pues en ella nace todo lo que existe; por eso es «Citrā». Y quien, sabiéndolo, deseando ganado, sacrifica con «Citrā», nace y prospera en descendencia, en ganado y en crías por parejas (macho‑hembra). En verdad, fecunda con lo ígneo; deposita la semilla en la unión. Ésta es la semilla depositada: Tvaṣṭar despliega las formas; (el rito) se vuelve «sarasvático». Ésta es, en verdad, la pareja divina; divina es para él.
Mantra 2
मिथुनं मध्यतो दधाति पुष्ट्यै प्रजननाय सिनीवाल्यै चरुर्भवति वाग्वै सिनीवाली पुष्टिः खलु वै वाक् पुष्टिमेव वाचमुपैति ऐन्द्र उत्तमो भवति तेनैव तन्मिथुनं सप्तैतानि हवींषि भवन्ति सप्त ग्राम्याः पशवः सप्तारण्याः सप्त छन्दांसि उभयस्यावरुद्ध्यै अथैता आहुतीर्जुहोति एते वै देवाः पुष्टिपतयस्त एवास्मिन् पुष्टिं दधति पुष्यति प्रजया पशुभिस्त एवास्मिन् पुष्टिं दधति पुष्यति प्रजया पशुभिः अथो यद् एता आहुतीर्जुहोति प्रतिष्ठित्यै
Coloca la pareja en medio — para el sustento y para la procreación; para Sinīvālī la ofrenda se vuelve un caru. Pues Sinīvālī es la palabra; y la palabra es, en verdad, sustento. Así se acerca al sustento, es decir, a la palabra. La ofrenda aindra (a Indra) es la suprema; por eso mismo se constituye esa pareja. Estas oblaciones son siete: siete animales domésticos, siete del bosque, siete metros (chandas), para asegurar ambos. Luego ofrece estas libaciones: estos dioses son los señores del sustento; ellos mismos le dan sustento. Él prospera con descendencia y ganado; ellos mismos le dan sustento. Por eso, cuando ofrece estas libaciones, (lo hace) para el afianzamiento (establecimiento).
Read Krishna Yajur Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.