Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue

जातिविद्याधनाढ्यो वा दूरे दृष्ट्वा गुरुं मुदा / दण्डप्रमाणं कृत्वैकं त्रिः प्रदक्षिणामाचरेत्

jātividyādhanāḍhyo vā dūre dṛṣṭvā guruṃ mudā / daṇḍapramāṇaṃ kṛtvaikaṃ triḥ pradakṣiṇāmācaret

Sea uno noble de cuna, sabio o rico, al ver al Gurú desde lejos con júbilo, póngase erguido como un báculo y realice tres pradakṣiṇās (circunvalaciones).

jāti-vidyā-dhana-āḍhyaḥone rich in birth, learning, and wealth
jāti-vidyā-dhana-āḍhyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjāti + vidyā + dhana + āḍhya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; समासः—बहु-षष्ठी-तत्पुरुष-प्राय (jātyā vidyayā dhanena ca āḍhyaḥ)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormAvyaya; विकल्पार्थक निपात
dūrefrom afar
dūre:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootdūra (प्रातिपदिक)
FormAvyaya; सप्तमी-एकवचन-रूपेण अव्ययीभूत (locative adverb: at a distance)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
FormKṛdanta; त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
gurumthe teacher
gurum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
mudāwith joy
mudā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; भाववाचक
daṇḍa-pramāṇama staff-measure (a staff as standard)
daṇḍa-pramāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdaṇḍa + pramāṇa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; समासः—तत्पुरुष (daṇḍasya pramāṇam: a staff as measure/standard)
kṛtvāhaving made
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormKṛdanta; त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having made/done)
ekamone/single
ekam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; विशेषणम् (qualifying daṇḍapramāṇam)
triḥthree times
triḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Roottriḥ (अव्यय)
FormAvyaya; संख्यावाचक क्रियाविशेषण (thrice)
pradakṣiṇāmcircumambulation
pradakṣiṇām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpradakṣiṇā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
ācaretshould perform/practice
ācaret:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā + car (धातु)
FormVidhi-liṅ (विधिलिङ्, Optative), Prathama-puruṣa (3rd), Eka-vacana (Singular); परस्मैपद