Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue

निवेश्य प्राङ्मुखं तत्र पट्टवस्त्रसमास्तृते / शिष्यं श्रीकुम्भसलिलैरभिषिञ्चेत्समन्त्रकम्

niveśya prāṅmukhaṃ tatra paṭṭavastrasamāstṛte / śiṣyaṃ śrīkumbhasalilairabhiṣiñcetsamantrakam

Haciendo que el discípulo se siente allí mirando al oriente, sobre la tela de seda extendida, únjasele con la ablución (abhiṣeka) del agua del śrīkumbha, acompañada de mantras.

niveśyahaving seated
niveśya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootni√viś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘having seated/placed’
prāk-mukhamfacing east
prāk-mukham:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootprāk (अव्यय) + mukha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; अव्ययीभावः: ‘prāṅ (eastward) + mukha’ = ‘facing east’; Accusative singular qualifying śiṣyam
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘there’
paṭṭa-vastra-samāstṛtein (a place) spread with silk cloth
paṭṭa-vastra-samāstṛte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpaṭṭa (प्रातिपदिक) + vastra (प्रातिपदिक) + samāstṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; ‘paṭṭavastraiḥ samāstṛte (sthāne)’ = ‘in a place spread/covered with silk cloth’; Locative singular
śiṣyamthe disciple
śiṣyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśiṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
śrī-kumbha-salilaiḥwith water from the auspicious pot
śrī-kumbha-salilaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + kumbha (प्रातिपदिक) + salila (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; तत्पुरुषः: ‘śrīkumbhasya salilam’ (water from the auspicious pot); Instrumental plural
abhiṣiñcetshould consecrate/sprinkle
abhiṣiñcet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi√sic (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘he should anoint/sprinkle (consecrate)’
sa-mantrakamwith (recited) mantras
sa-mantrakam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + mantraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: ‘mantraiḥ saha’ = ‘with mantras’; Accusative singular qualifying the act/abhiṣeka