Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

प्रत्याहारवर्णनम्

Pratyāhāra—Cosmic Withdrawal / Dissolution Sequence

एतास्तु गतयस्तिस्रः शुभात्पापात्मिकाः स्मृताः / तमसो ऽभिभवाज्जन्तुर्याथातथ्यं न विन्दति

etāstu gatayastisraḥ śubhātpāpātmikāḥ smṛtāḥ / tamaso 'bhibhavājjanturyāthātathyaṃ na vindati

Estas tres sendas se recuerdan como desde lo auspicioso hasta lo pecaminoso. Por el predominio de Tamas, el ser no halla la verdad tal cual es.

एताःthese
एताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
तुbut
तु:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक निपात (particle: ‘but/indeed’)
गतयःcourses/destinies
गतयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तिस्रःthree
तिस्रः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
शुभात्from good (deeds)
शुभात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (source)
पापात्मिकाःof sinful nature
पापात्मिकाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप-आत्मिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः (पापः आत्मा/स्वभावः यस्याः)
स्मृताःare declared/considered
स्मृताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), प्रथमा (1st), बहुवचन; स्त्रीलिङ्गानुसार (गतयः) — ‘are said/remembered’ (passive sense)
तमसःof tamas
तमसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
अभिभवात्from the overpowering (influence)
अभिभवात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअभि-भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (cause/source)
जन्तुःthe creature
जन्तुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
याथातथ्यम्reality as it is / true state
याथातथ्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयाथातथ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
not
:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक निपात
विन्दतिfinds / attains
विन्दति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद