Shloka 137
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
तस्मादुदकभृत्सूर्यस्तपतीति हि कथ्यते / नावृष्ट्या तपते सूर्य्यो नावृष्ट्या परिषिच्यते
Transliteration
tasmādudakabhṛtsūryastapatīti hi kathyate / nāvṛṣṭyā tapate sūryyo nāvṛṣṭyā pariṣicyate
Translation
Por eso se dice que el Sol es ‘udaka-bhṛt’, el que porta las aguas y aun así abrasa. En la falta de lluvia el Sol arde, y sin lluvia no es rociado por aguas refrescantes.
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
अपादान (Apādāna/source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक (m./n.), पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन
उदकभृत्water-bearer
उदकभृत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeNoun
Rootउदक-भृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास ‘उदकं बिभर्ति’ (water-bearer)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा, एकवचन
तपतिheats/burns
तपति:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
सम्बन्ध/निपात (Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये निपात (particle: indeed/for)
कथ्यतेis said/called
कथ्यते:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
नnot
न:
सम्बन्ध/निपात (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
आवृष्ट्याby rain
आवृष्ट्या:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootआ-वृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया, एकवचन; ‘rainfall’
तपतेheats/burns
तपते:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
सम्बन्ध/निपात (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
आवृष्ट्याby rain
आवृष्ट्या:
करण (Karaṇa/instrument)
TypeNoun
Rootआ-वृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया, एकवचन
परिषिच्यतेis sprinkled/watered
परिषिच्यते:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootपरि-सिच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)