Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification

सापविद्धा तनुस्तेन ज्योत्स्ना सद्यस्त्वजायत / तस्माद्भवन्ति संहृष्टा ज्योत्स्नाया उद्भवे प्रजाः

sāpaviddhā tanustena jyotsnā sadyastvajāyata / tasmādbhavanti saṃhṛṣṭā jyotsnāyā udbhave prajāḥ

Del cuerpo que él había apartado nació al instante Jyotsnā, el resplandor lunar. Por eso, cuando surge Jyotsnā, las criaturas se llenan de júbilo.

that (she/it)
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1), Ekavacana
apaviddhācast off/removed
apaviddhā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootapaviddha (कृदन्त; apa-√vidh (धातु))
FormStrīliṅga, Prathamā (1), Ekavacana; bhūta-kṛdanta (PPP), viśeṣaṇa
tanuḥbody/form
tanuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottanu (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1), Ekavacana
tenaby him
tena:
Karaṇa (करण) / Kartṛ-karaṇa (कर्तृ-करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3), Ekavacana; karaṇa/agent-instrument
jyotsnāmoonlight
jyotsnā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjyotsnā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1), Ekavacana
sadyaḥimmediately
sadyaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadyaḥ (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (time)
tuindeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; nipāta
ajāyatawas born/arose
ajāyata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
FormLaṅ-lakāra (लङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; ātmanepada
tasmātfrom that/therefore
tasmāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga/Napuṃsaka, Pañcamī (5), Ekavacana; apādāna
bhavantibecome/are
bhavanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana; parasmaipada
saṃhṛṣṭāḥdelighted
saṃhṛṣṭāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃhṛṣṭa (कृदन्त; saṃ-√hṛṣ (धातु))
FormPuṃliṅga, Prathamā (1), Bahuvacana; PPP used adjectivally
jyotsnāyāḥof moonlight
jyotsnāyāḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjyotsnā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Ṣaṣṭhī (6), Ekavacana; genitive
udbhaveat the arising
udbhave:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootudbhava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (7/सप्तमी), Ekavacana; adhikaraṇa (locus/occasion)
prajāḥcreatures
prajāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1), Bahuvacana