Previous Verse
Next Verse

Shloka 75

यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara

संध्यास्वभावाः स्वांशेषु पादशेषाः प्रतिष्ठिताः / एवं संध्यांशके काले संप्राप्ते तु युगान्तिके

saṃdhyāsvabhāvāḥ svāṃśeṣu pādaśeṣāḥ pratiṣṭhitāḥ / evaṃ saṃdhyāṃśake kāle saṃprāpte tu yugāntike

En las porciones de naturaleza sandhyā quedan asentados los restos de los ‘padas’. Así, cuando llega el tiempo del sandhyāṃśa, el fin del yuga se aproxima.

संध्या-स्वभावाःthe natures of the transitions
संध्या-स्वभावाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक) + स्वभाव (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: ‘संध्यायाः स्वभावः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
स्व-अंशेषुin their own portions
स्व-अंशेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अंश (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुष-प्राय: ‘स्वाः अंशाः’/‘स्वस्य अंशाः’; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
पाद-शेषाःthe remaining parts/quarters
पाद-शेषाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक) + शेष (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: ‘पादानां शेषाः’ (remainders of the quarters); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
प्रतिष्ठिताःare established/settled
प्रतिष्ठिताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + स्था (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
संध्या-अंशकेin the twilight-portion
संध्या-अंशके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसंध्या (प्रातिपदिक) + अंशक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: ‘संध्यायाः अंशकः’; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (of ‘काले’)
कालेat the time
काले:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
संप्राप्तेwhen (it has) arrived
संप्राप्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘काले’ इति विशेषणम्
तुindeed
तु:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
युग-अन्तिकेnear the end of the age
युग-अन्तिके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootयुग (प्रातिपदिक) + अन्तिक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: ‘युगस्य अन्तिकम्’ (near the end of the yuga); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘काले’ इति विशेषणम्