Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana

Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering

चन्द्रास्ता नामतः प्रोक्ता मिताभास्तु गभस्तयः / शुक्लाश्च कुहकाश्चैव गावो विश्वभृतस्तथा

candrāstā nāmataḥ proktā mitābhāstu gabhastayaḥ / śuklāśca kuhakāścaiva gāvo viśvabhṛtastathā

A ellas se las llama ‘Candrā’; sus resplandores (gabhasti) son de luz medida. También existen Śuklā, Kuhakā, Gāvo y Viśvabhṛt.

candrāḥ(rays named) Candrā
candrāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootcandra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
tāḥthose (they)
tāḥ:
Anuvṛtti/Sambandha (अनुवृत्ति/they)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
nāmataḥby name
nāmataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootnāmatas (अव्यय; नामन्-तस्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb), ‘by name’
proktāḥare declared/said
proktāḥ:
Karmaṇi-prayoga (कर्मणि/said of)
TypeVerb
Root√vac (धातु) + prokta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विधेय (predicate)
mitābhāḥof measured/limited radiance
mitābhāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Rootmita + ābhā (प्रातिपदिक-द्वय)
Formकर्मधारय-समास (descriptive), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषण
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (particle), विरोध/विशेषार्थ (but/indeed)
gabhastayaḥrays/beams
gabhastayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgabhasti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
śuklāḥ(rays named) Śuklā
śuklāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśukla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
kuhakāḥ(rays named) Kuhakā
kuhakāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkuhaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)
gāvaḥ(rays named) Gāvaḥ
gāvaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
viśva-bhṛtaḥ(rays named) Viśvabhṛt (world-bearers)
viśva-bhṛtaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootviśva + bhṛt (प्रातिपदिक-द्वय)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: ‘of the world’), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘likewise’