Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 100

Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment

Devanagari script

अरिष्ठं वृषभं चैव पूतनां केशिनं हयम् / नागं कुवलयापीडं मल्लं राजगृहाधिपम्

Transliteration

ariṣṭhaṃ vṛṣabhaṃ caiva pūtanāṃ keśinaṃ hayam / nāgaṃ kuvalayāpīḍaṃ mallaṃ rājagṛhādhipam

Translation

También abatió a Ariṣṭa, el toro; a Pūtanā; a Keśī, el caballo; al elefante Kuvalayāpīḍa; al luchador malla y al soberano de Rājagṛha.

Word by Word

• अरिष्ठम्: Ariṣṭa
• अरिष्ठम्: कर्म (Karma/Object; implied)
• Type: Noun
• Root: अरिष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• वृषभम्: the bull (demon)
• वृषभम्: कर्म (Karma/Object; implied)
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed; also
• एव: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• पूतनाम्: Pūtanā
• पूतनाम्: कर्म (Karma/Object; implied)
• Type: Noun
• Root: पूतना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• केशिनम्: Keśin
• केशिनम्: कर्म (Karma/Object; implied)
• Type: Noun
• Root: केशिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• हयम्: the horse
• हयम्: कर्म (Karma/Object; apposition to Keśin as horse)
• Type: Noun
• Root: हय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• नागम्: the elephant
• नागम्: कर्म (Karma/Object; implied)
• Type: Noun
• Root: नाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• कुवलयापीडम्: Kuvalayāpīḍa (the elephant)
• कुवलयापीडम्: कर्म (Karma/Object; apposition to नागम्)
• Type: Noun
• Root: कुवलय + आपीड (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष: ‘कुवलयस्य आपीडः’ (Kuvalaya’s crusher/pressing one; name of elephant); पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• मल्लम्: the wrestler
• मल्लम्: कर्म (Karma/Object; implied)
• Type: Noun
• Root: मल्ल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• राजगृहाधिपम्: the ruler of Rājagṛha
• राजगृहाधिपम्: कर्म (Karma/Object; apposition/identifier)
• Type: Noun
• Root: राजगृह + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष: ‘राजगृहस्य अधिपः’ (lord of Rājagṛha); पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)