Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent

किमर्थं दिव्यमात्मानं मानुष्ये समवेशयत् / यश्चक्रं वर्त्तयत्येको मनुष्याणां मनोमयम्

kimarthaṃ divyamātmānaṃ mānuṣye samaveśayat / yaścakraṃ varttayatyeko manuṣyāṇāṃ manomayam

¿Con qué propósito introdujo su Ser divino en la condición humana? Él solo hace girar la rueda hecha de mente en los hombres.

kimarthamwhy, for what purpose
kimartham:
Praśna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootkim (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva compound used adverbially (क्रियाविशेषण); interrogative: 'for what purpose/why'
divyamdivine
divyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd/accusative), Ekavacana; agrees with ātmānam
ātmānamself
ātmānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd/accusative), Ekavacana
mānuṣyein humanity/in human state
mānuṣye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmānuṣya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Saptamī (7th/locative), Ekavacana
samaveśayatplaced/caused to enter
samaveśayat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-√viś (धातु) (causative)
FormLuṅ (लुङ्, aorist/preterite), Parasmaipada; Prathama-puruṣa (3rd person), Ekavacana; causative sense (णिच्): 'caused to enter/placed'
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (relative pronoun), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
cakramwheel, discus
cakram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā (2nd/accusative), Ekavacana
varttayaticauses to turn, wields
varttayati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛt (धातु) (causative vartayati)
FormLaṭ (लट्, present), Parasmaipada; Prathama-puruṣa (3rd person), Ekavacana; causative (णिच्)
ekaḥalone, single
ekaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; qualifies the subject (yaḥ)
manuṣyāṇāmof humans
manuṣyāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmanuṣya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/genitive), Bahuvacana
mano-mayammade of mind, mental
mano-mayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmanas (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakalिङ्ग, Dvitīyā (2nd/accusative), Ekavacana; tatpuruṣa: manasaḥ mayam (made of mind)