Shloka 48
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
पुत्रार्थमागता साध्वी राज्ञा देवी प्रचोदिता / पूजां तु विपुलां कृत्वा देवी पुत्रानयाचत
Transliteration
putrārthamāgatā sādhvī rājñā devī pracoditā / pūjāṃ tu vipulāṃ kṛtvā devī putrānayācata
Translation
Por anhelo de hijos, la virtuosa diosa acudió, instigada por el rey. Tras realizar una gran adoración, la diosa suplicó por hijos varones.
Word by Word
पुत्रार्थम्for the sake of a son
पुत्रार्थम्:
प्रयोजन (हेतु/प्रयोजनम्)
TypeNoun
Rootपुत्र + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पुत्रस्य अर्थः = पुत्रार्थः)
आगताhaving come
आगता:
क्रिया (कृत्य-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/भूतकालिक), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘आगता’ = having come
साध्वीthe virtuous woman
साध्वी:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राज्ञाby the king
राज्ञा:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), एकवचन
देवीthe queen/lady
देवी:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रचोदिताurged
प्रचोदिता:
विशेषण (कर्तृ-विशेषणम्)
TypeVerb
Rootप्र + चुद् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भावः: ‘प्रचोदिता’ = urged/instigated
पूजाम्worship
पूजाम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुindeed/and
तु:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/contrast)
विपुलाम्abundant/great
विपुलाम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पूजाम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
क्रिया (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा-प्रत्यय, ल्यबन्त), पूर्वकालिक क्रिया: having done
देवीthe lady/queen
देवी:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अयाचतshe begged/asked for
अयाचत:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootयाच् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन